Rezerwat Archeologiczny w Kaliszu-Zawodziu usytuowany jest w najstarszej części Kalisza, na terenie wczesnośredniowiecznego kaliskiego grodu, w bliskiej odległości od współczesnego centrum miasta. W 2008 roku odtworzono w Rezerwacie częściową zabudowę średniowiecznej warowni, na którą składają się: brama wjazdowa do grodu wraz z palisadą i mostem, kamienny kurhan, siedem drewnianych chat, dwupoziomowa wieża obronna, wały skrzyniowe, fundamenty oraz część przyziemia romańskiej kolegiaty oraz liczne repliki średniowiecznych przedmiotów. W części etnograficznej znajduje się osiemnastowieczna chata przeniesiona ze starego miasta w Kaliszu.

Kalwaria Zebrzydowska jest ośrodkiem ruchu pielgrzymkowego do, położonego na szlaku papieskim, sanktuarium pasyjno-maryjnego oo. bernardynów, w skład którego wchodzi, położone między górami, Żar i Lanckorona. Dzisiejsza Kalwaria to nie tylko zespół zabytkowych budowli sakralnych. Kalwaria to zawsze żywe tradycyjne obchody dróżkowe, to imponujące procesje odpustowe i misteria pasyjne. Mimo swej ponad trzysta osiemdziesiąt lat liczącej historii spełnia ona swą doniosłą rolę. Napływ pielgrzymów tak w czasie odpustów jak i poza nimi świadczy o jej atrakcyjności. Jest ona również wymarzonym miejscem do samotnej modlitwy tak starszych jak i dla grup młodzieżowych i różańcowych. zasadniczą formą modlitwy są nabożeństwa dróżkowe odprawiane indywidualnie, w małych grupach lub z tradycyjnymi rozważaniami i śpiewami prowadzone najczęściej przez świeckich przewodników.

Kętrzyn leży na ziemiach plemienia Bartów. Najazdy krzyżackie doprowadziły do spalenia istniejących grodów. Dopiero w 1329 zbudowano strażnicę krzyżacką na zgliszczach grodu o pruskiej nazwie Rast. W okresie II wojny w gierłoskim lesie pobudowano kwaterę Hitlera – Wilczy Szaniec. Bombardowanie w 1942 i walki w 1945 doprowadziły do bardzo poważnych zniszczeń miasta; zamek i Stare miasto spłonęły. Jedną z ciekawszych atrakcji współczesnych jest... konsulat świętego Mikołaja. Powstał w miejscu, gdzie od wielu lat Firma Doroszko produkuje znane na całym Świecie bombki. W Konsulacie wydmuchasz ze szkła własną bombkę i nauczysz się, jak ją pięknie ozdobić. Zobaczysz tysiące ręcznie wykonanych ozdób choinkowych i wielkanocnych.

Wśród obiektów zlokalizowanych na terenie skansenu znajdują się między innymi: młyn wodny z Żołyni z 2 poł. XIX w.,będący przykładem przemysłowego budownictwa Lasowiaków, stodoła z Kopci z 1749 r., chałupa z Raniżowa z końca XVIII w.- przykład zanikającego budownictwa z okresu osadnictwa józefińskiego w Puszczy Sandomierskiej. Plenerowa ekspozycja uli rozmieszczonych w niewielkim zagajniku ilustruje najważniejsze etapy rozwoju pszczelarstwa na terenie Puszczy Sandomierskiej.

Kołobrzeg jest miastem o ponad tysiącletniej historii, jednak trzeba pamiętać, że jego położenie ulegało zmianie, i pierwotna osada uważana za średniowiecznego przodka (VIII/IX wiek) dzisiejszego Kołobrzegu leżała mniej więcej w okolicy dzisiejszego Budzistowa, to znaczy ok. czterech kilometrów w głąb lądu od dzisiejszej lokalizacji Kołobrzegu, czyli od ujścia Parsęty do Morza Bałtyckiego. Naturalne bogactwo tego terenu, czyli solanka sprawiło, że w X wieku założono tu miasto, którego mieszkańcy trudnili się głównie warzeniem soli, a także kupiectwem. W 1000 roku Bolesław Chrobry założył tam biskupstwo podległe arcybiskupowi gnieźnieńskiemu.

Formalnie region ten należy do Beskidu Niskiego. Wg map i rzeszy turystów- do Bieszczad. W Komańczy zazwyczaj zaczynają się wszystkie bieszczadzkie wędrówki. Tutaj był internowany kardynał Wyszyński (w pobliskim klasztorze Nazaretek można oglądać jego celę).

W dolinie Osławy i Osławicy znajduje się kilka zabytkowych, drewnianych cerkw

G

Szczególnie warta odwiedzenia jest cerkiew w Turzańsku - doceniło ją nawet Unesco, wpisując ją wraz z 15 innymi cerkwiami pogranicza polsko-ukraińskiego, na prestiżową listę Dziedzictwa. Z drugiej strony obwodnicy bieszczadzkiej, znajduje się cerkiew w Rzepedzi, zaś na północ - cerkiew w Szczawnem, która znana jest z braku elektryczności. Wchodząc do nawy czujemy się jak dawni mieszkańcy tych ziem...

Skansen udostępniany jest zwiedzającym w okresie letnim/ maj –wrzesień/. Jest też miejscem organizowania imprez plenerowych o tematyce etnograficznej, jak pokazy; kucia konia, lepienia garnków, wypieku chleba, plenery rzeźbiarskie, malarskie, występy ludowych zespołów folklorystycznych oraz festyny. Skansen uzupełnia tzw. mała architektura – wiata z maszynami rolniczymi m.in. przedwojennych konińskich producentów, piec wolno stojący do wypieku chleba, studnia do wody z „żurawiem”. r Całość uzupełnia przydomowy ogródek, gdzie uprawia się typowe wiejskie warzywa, zioła i kwiaty.

W sercu regionu, do którego prędzej czy później zajrzymy, warto zobaczyć secesyjny Pałac Młynarza (wraz z młynem), w którym mieści się dziś Muzeum Okręgowe ze zbiorami archeologicznymi i etnograficznymi. Najciekawsza jednak jest zagroda jamneńska, przeniesiona tutaj z nieodległych Dąbek. Jest to klasyczna szachulcowa chata rybacka - taka, jakie można jeszcze spotkać w niektórych nadmorskich miejscowościach. Szachulcowe budownictwo było tu bardzo popularne- w zagubionych w lasach wsiach (które przegrały lokalizacją walkę o turystów) wciąż można takie chaty znaleźć.

Kościerzyna może pochwalić się dość nietypowym herbem - czarnym niedźwiedziem kroczącym pod dębowym konarem. Szukając wytłumaczenia tej symboliki można natrafić na ciekawą opowiastkę. Postać zwierzęcia ma jakoby wywodzić się z lokalnej legendy, według której dawno temu złowrogi niedźwiedź był postrachem okolicy i raz po raz atakował tutejszych mieszkańców. Dopiero jeden z bohaterskich młodzieńców pokonał bestię stawając z nią w szranki.

Kraków jaki jest, każdy widzi. Ale jeżeli zejdzie się z głównych tras, można natknąć się na miasto, w którym zagoniony człowiek XXI w. staje w miejscu i przeciera oczy ze zdumienia. Oto brukowane uliczki, piękne place i tajemnicze zaułki same nakłaniają do niespiesznego spaceru i wsłuchiwania się w ciągle żywe opowieści ducha Starego Miasta. Oczywiście, w Krakowie można spędzić dwa tygodnie i będzie mało. Ale pamiętajmy też o okolicach: O klasztorze na Bielanach czy też o opactwie w Tyńcu - tu witano królową Jadwigę. Specjaliści twierdza, że droga królewska rozpoczyna się właśnie w Tyńcu.

Położone jest w malowniczej kotlinie górskiej, szczyci się również unikatowym rynkiem z drewnianymi domami mieszczańskimi i częściowo gotyckim kościołem. Z Krościenka i Szczawnicy wychodzi mnóstwo szlaków górskich: w zachodnie rejony pasma Radziejowej, w Małe Pieniny, w Pieniny Właściwe i na Lubań w Gorcach. Najliczniej odwiedzane są oczywiście Pieniny Właściwe z K3 i Sokolicą, na drugim miejscu są Małe Pieniny i szlaki spacerowe wokół Szczawnicy.

Krynica to przede wszystkim uzdrowisko i kurort narciarski. To miejsce imprezowo- kulturalno- rozrywkowe. Organizowane tu są koncerty muzyki klasycznej- m.in. Festiwal Jana Kiepury. Słynną postacią krynicką jest również Nikifor- jego malarstwo znane jest na całym świecie. W centrum Krynicy powstało w związku z tym Muzeum Nikifora, które znajduje się w pięknym drewnianym domu, Willi Romanówka. Krynica jest uzdrowiskiem i kurortem- i to należy zapamiętać. Choć mimo tłumów warto ją odwiedzić, Chociażby ze względu na unikatowe walory uzdrowiskowe oraz przepiękną, drewnianą, architekturę uzdrowiskową. Coraz mniej kuracjuszy udaje się w kierunku parku zdrojowego, a szkoda, bo jest to jeden z ładniejszych miejskich terenów leśnych w okolicy. W Krynicy łączą się szlaki piesze, rowerowe, konne i narciarskie. Najsłynniejsza jest oczywiście trasa narciarska z Jaworzyny Krynickiej.