Widzieliście kiedyś skrzyżowanie rzek? Zjeżdżając kawałek z obwodnicy Wągrowca i robiąc sobie spacerek zobaczyć można Bifurkację Wągrowiecką na Niebie i Wełnie. Zjawisko jest na tyle egzotyczne, że nie miałem nawet pojęcia o jego istnieniu.

W najbliższej okolicy zaś: Tarnowo Paluckie, gdzie znajduje się, do niedawna uważany za najtarszy w Polsce, kościół drewniany z oszałamiającą polichromią. Wiatraki w Budzyniu i Bracholinie oraz szlaki turystyczne Puszczy Zielonka. I przepiękny, choć zapomniany dwór w Studzieńcu. I, oczywiście, Muzeum Młynarstwa w Jaraczu.

Jeden z najcenniejszych zabytków kultury technicznej na świecie. Dawna Kopalnia Węgla Kamiennego Julia okrzyknięta po rewitalizacji w 2014 roku najpiękniejszym naziemnym kompleksem górniczym w Polsce. Centrum Nauki i Sztuki Stara Kopalnia to przede wszystkim kulturalne serce miasta z rozległą ofertą wystawienniczą na powierzchni 4 i pół hektara. Zwiedzanie z byłymi górnikami w roli przewodników to dwa i pół kilometra kopalnianych budowli i zakamarków. Blisko dwugodzinna wędrówka obejmuje m.in. chodnik podziemny, kuźnię, maszyny wyciągowe, hale tokarek i frezarek oraz wieżę widokową, z której roztacza się wspaniała panorama na miasto i okoliczne góry.

W największym mieście Polski, z ponad dwumilionową społecznością, z metrem i centrami biznesowymi. Ale również z niewielkim muzeum kowalstwa, z drewnianymi domkami fińskimi oraz "dziką" stroną Wisły. Tak | Warszawa zdecydowanie jest patchworkiem. Warszawa oferuje dużo. Bo jest duża. Ale nie zawsze taka była | Lechosław Herz, naczelny piewca Mazowsza, twierdzi, że: "wystarczy wyjechać kilkanaście kilometrów poza granice miasta i...". Tylko, że nie tak dawno temu "poza miasto", oznaczało np. do Królikarni | dziś centrum starego Mokotowa, do Wilanowa (do którego, zakładając brak korków, można dojechać w niecałe 15 minut z centrum), czy też do jednego z licznych rezerwatów przyrody, dziś leżących w obrębie miasta.

Wieliczka kojarzy się niemal jedynie z kopalnią soli, wpisaną na pierwszą listę Unesco. Jest to niewątpliwie perła regionu tak ogromna, że nawet Kraków, ze swoim Starym Miastem i żydowskim Kazimierzemm, niejednokrotnie wyciągał marketingowe macki w kierunku Wieliczki. Nie udało się. Wieliczka to Wieliczka. W samej Wieliczce, a mało kto o tym wie, znajduje się drewniany kościół św Sebastiana, z pięknymi dekoracjami malarskimi autorstwa W. Tetmajera. Jak również odrestaurowany kirkut. Bo Wieliczka to nie tylko kopalnia.

Wieluń formalnie należy do województwa łódzkiego. Leży jednak na granicy z województwem wielkopolskim, śląskim i opolskim. Słyszeliście zapewne o Wyżynie Krakowsko-Wieluńskiej, która w szkole myliła Wam się z Wyżyną Krakowsko-Częstochowską (popularnie zwaną Jurą). Tak - to jest ten Wieluń... Inaczej rzecz ujmując, leży sobie zapomniany przez turystów, na przedłużeniu epopei zamkowej (czyli zamków jurajskich)- od górę, czyli na północ (no dobra, po skosie trochę) od Częstochowy.

Wiślica należy do najstarszych osad na terenie średniowiecznej Małopolski. Nazwa pochodzi od rzeki Wisły. Pierwsze wzmianki o grodzie znajdują się w materiałach źródłowych z 1135 r. Wtedy Bolesław Krzywousty na skutek nacisków ze strony cesarza niemieckiego, został zmuszony przestać popierać zięcia Borysa przeciwko władzy Węgier.

Tu znajdują się pozostałości dwóch wcześniejszych romańskich kościołów, datowanych kolejno na XII i XIII wiek, oraz unikatowa płyta orantów, datowana na 1175 i stanowiąca wspaniały przykład sztuki romańskiej. Tu też znajdują się pozostałości kościóła św. Mikołaja, datowanego na XI wiek, wraz z kaplicą grobową.

Nieduży Wolsztyn urzeka pięknym położeniem, czystością, jest po prostu ładny. Do tego przez wieki przewinęło się tutaj kilka wybitnych postaci. Obecnie Wolsztyn najbardziej kojarzy się z jedyną czynną w Europie parowozownią. Również w okolicy można znaleźć sporo atrakcji, jak chociażby Muzeum Pożarnictwa w Rakoniewicach czy zespół pocysterski w Obrze.

Stolicą Dolnego Śląska jest bezwzględnie Wrocław- miasto położone na wodzie. Przez miasto przepływa 5 rzek większych: Odra i 4 jej dopływy, które zasilają ją w granicach miasta: Bystrzyca, Oława, Ślęża i Widawa. To najstarsza część Wrocławia. Otoczony wodami Odry dawny gród, który dał początek miastu, mieści wspaniałe zabytki architektoniczne. Najokazalsze z nich to odbudowana po wojennych zniszczeniach gotycka katedra św. Jana Chrzciciela ze zjawiskowym srebrnym ołtarzem ufundowanym przez arcybiskupa Andreasa Jerian oraz niezwykła kolegiata Świętego Krzyża i św. Bartłomieja – dwukondygnacyjny ceglany kościół halowy. Znajduje się tu również Muzeum Archdiecezjalne, które od ponad 100 lat gromadzi zabytki sztuki sakralnej, w tym słynną Księgę henrykowską z XIII–XIV wieku z pierwszym zdaniem zapisanym w języku polskim. Tylko tutaj nocą można zobaczyć latarnika zapalającego gazowe latarnie.

Wysowa to uzdrowisko. Uzdrowisko, które chciałoby konkurować ze słynną Krynicą (która jest, jak dla Wysowej, zdecydowanie za blisko) czy też z malutkim, prywatnym Wapiennem. Niestety | to się Wysowej nie udaje. Nie udaje się również być klasyczną wsią Beskidu Niskiego, z tak zwanym charakterem. Zresztą | Wysowa zawsze była uzdrowiskiem i nigdy nie pretendowała do miana łemkowskiej wsi, jaka jest Bartne, czy też zupełnie opuszczonej Czeremchy | bo też Wysowa opuszczona nie jest.