Gdańsk stawia na zabytki. Znajdziemy tu historyczną Drogę Królewską z ulicą Długą i Długim Targiem. To tę drogę pokonywali monarchowie, którzy odwiedzali nadmorskie miasto. Centrum Gdańska to także słynna Fontanna Neptuna albo Dwór Artusa, czyli miejsce spotkań zamożniejszego mieszczaństwa. To zaledwie namiastka, bo w Gdańsku warto zobaczyć również Długie Pobrzeże i Żurawia, Muzeum II Wojny Światowej i Europejskie Centrum Solidarności. W malowniczej dzielnicy Oliwa znajduje się gdańskie ZOO i przepiękny Park Oliwski.

Gładyszów to duża wieś położona w rozległej kotlinie na południe od pasma Magury Małastowskiej, wzdłuż doliny potoku Gładyszówka. W Gładyszowie znajdują się dwie zabytkowe cerkwie (w tym jedyna w Polsce, w typie huculskim), dwa cmentarze wojenne oraz jedna stadnina koni huculskich, znana w całej Polsce. Można powiedzieć, że okolice Gładyszowa to raj dla miłośników architektury drewnianej. We wsi znajduje się przepiękna, drewniana cerkiew - jedyna zachowana w typie huculskim (i tą różnicę widać gołym okiem).

Na północ - piękny kościół w Sękowej (z fantastycznymi sobotami) oraz cerkiew w Owczarach (Rychwałdzie).

Na zachód zaś idealna w proporcjach, cerkiew w Kwiatoniu oraz cerkiew w Brunarach (dlaczego akurat ta cerkiew została wpisana na listę Unesco, jest dla mnie tajemnicą, w mojej opinii jest bowiem dość przeciętna).

Niewielkie, kilkunastotysięczne miasteczko w powiecie nyskim. Niegdyś wspaniałe uzdrowisko, odwiedzane tłumnie przez kuracjuszy z Polski i Europy. Znane z górnictwa złota i wspaniałego klimatu. Do Głuchołaz warto przyjechać nie tylko ze względu na uroczy rynek i kilka bardzo sympatycznych zabytków, ale przede wszystkim ze względu na mnogość ścieżek rowerowych, bliskość Gór Opawskich i czeskich Jeseników. Tu sezon trwa naprawdę cały rok...

Gniezno, podobnie jak Rzym położone jest na siedmiu wzgórzach. Nazwa największego z nich pochodzi od legendarnego Lecha, który postanowił się na nim „zagnieździć”, zakładając gród. Tu przebiega szlak piastowski, łączący pamiątki z czasów Piastów w obu województwach. W okolicy aż roi się od grodzisk czy tzw. rezerwatów archeologicznych. Grzybowo, Giecz, Ostrów Lednicki, ale też i Biskupin, który formalnie należy do woj. kujawsko-pomorskiego.

Gołdap znana jest (tak, to jest TA Gołdap) z uroczej piosenki "przetwory z Gołdapi" i... z przejścia granicznego Polska-Kaliningrad. I mało kto, w pozostałych częściach kraju, orientuje się gdzie ta Gołdap jest... Też nie wiedziałam, aż trafiłam do Puszczy Rominckiej w poszukiwaniu wiaduktów, bo Gołdap leży na skraju Puszczy Rominckiej.

Biebrzański Park Narodowy chroni rozległe i prawie niezmienione dolinowe torfowiska z unikalną różnorodnością gatunków roślin, ptaków i innych zwierząt oraz naturalnych ekosystemów. Dolina Biebrzy jest bardzo ważnym miejscem gniazdowania, żerowania i odpoczynku dla ptactwa wodno-błotnego, toteż w roku 1995 została wpisana na listę siedlisk konwencji RAMSAR-owskiej tj. obszarów mokradłowych o międzynarodowym znaczeniu, zwłaszcza jako środowiska życia ptactwa wodno-błotnego. Bagna Biebrzańskie leżą w północno-wschodniej Polsce, która jest uważana za najzimniejszy (poza górami) region kraju.

Miasto stanowi naturalną „bramę” do Borów Tucholskich, ziemi chełmińskiej i Pojezierza Iławskiego. Tu też znajdziemy zamek krzyżacki w tzw. trwałej ruinie. Dziś, oprócz dobrze zachowanych gotyckich zabytków i barokowych klasztorów, turyści mogą zwiedzać niemal wszystkie forty, a w „dni otwarte” (3 maja oraz 11 listopada) oraz w każdą sobotę od maja do września - także cytadelę, która pozostaje w rękach wojska. Grupy zorganizowane mogą zwiedzać tę twierdzę także w pozostałe dni roku. Przy okazji pobytu w Grudziądzu trzeba odwiedzić jedyną w Europie tężnię zamkniętą w piramidzie. Dzięki zamkniętemu obiegowi powietrza stężenie ważnych dla zdrowia pierwiastków jest tak duże, że – jak oceniają specjaliści balneologii – godzina inhalacji w piramidzie równa jest całodziennej absorbcji jodu nad morzem. Solankę wykorzystuje się także w basenach rekreacyjnych.

Skansen Pszczelarstwa w Stróżach to przede wszystkim stare ule przedstawiające Świętych, Postaci lub budowle oraz drewniane budynki użytku pszczelarskiego. To prywatne przedsięwzięcie właścicieli gospodarstwa turystycznego. Bilety do skansenu są bardzo tanie (około 4 zł), natomiast jeżeli nie chcecie iść z przewodnikiem gospodarze zapraszają za darmo do spacerowania wśród uli i pszczół. My jednak zachęcamy do skorzytania z usług przewodnickich, jak również do skorzystania z warsztatów organizowanych w skansenie. Bez wątpienia jeden z fajniej poprowadzonych skansenów.

Zalążkiem gryfickiej ekspozycji kolei wąskotorowej był tabor wycofywany z eksploatacji w Pomorskich Kolejach Dojazdowych, głównie z Gryfic, Białogardu i Dobrej Nowogardzkiej, ustawiany już od końca lat 70. obok dworca gryfickiego. Ekspozycję skansenu, usytuowaną przy peronach, stanowi kilkanaście parowozów i wagonów motorowych oraz kilkadziesiąt wagonów pasażerskich, towarowych i specjalistycznych, a także urządzenia do obrządzania i naprawy wagonów, obrotnica, urządzenia sygnalizacyjne itp. Prezentowane jest prawie wszystko, co pozostało z taboru obsługującego kiedyś 594 km linii. Zgromadzone obiekty nierozerwalnie wiążą się z Pomorzem Zachodnim i mają unikatowy charakter, gdyż rozstaw torów wynosił tu 1000 mm, podczas gdy na innych kolejach wąskotorowych standardem było 750 mm. Ich historia w znacznej części sięga początku ubiegłego wieku. Niektóre przeżyły dwie wojny światowe oraz dwie rewolucje, przemiany napędu parowego na spalinowy i elektryczny oraz likwidację kolei dojazdowych. Stanowią więc „skamieliny” materialnej kultury człowieka, trwale związane z gospodarczym rozwojem regionu. Ich wartość jest podwójna: po pierwsze dziś są już nieliczne, po drugie niektóre z nich, jak dinozaury u Spielberga, mogą ożyć.

Krajobraz północnej Suwalszczyzny jest swoistym muzeum natury, kwintesencją spadku po lodowcu otrzymanym przez kontynent europejski. Nagromadziły się tu przeróżne formy polodowcowej rzeźby terenu: moreny, kemy, kemowe tarasy, ozy, drumliny, rynny i cyrki lodowcowe. Są młode i wyraziste, lodowiec bowiem odszedł stąd najpóźniej. Na ziemi suwalskiej leży 160 jezior o powierzchni powyżej 1 ha, w tym słynna Hańcza. Gulbieniszki, Wiżajny, Turtul, Szypliszki i Ejszeryszki. Czy gdzieś jeszcze w Polsce są takie charakterystyczne nazwy? Na potrzeby przewodnika po Suwalskim Parku Krajobrazowym, wybrałam Gulbieniszki - bo gdziekolwiek nie pójdę, i tak wyjdę w Gulbieniszkach. Ciekawi mnie, czy inni też tak mają...