Aktualizacja: 03.październik'2022
  




Wielkopolska
W ojczyźnie praprzodków



Jest to najstarszy region Polski, związany z początkami państwa, dlatego został nazwany "Wielką Polską". Tu znajduje się najstarszy w kraju zabytek architektury- osiedle obronne kultury łużyckiej w Biskupinie, które powstało w latach 750-400 p.n.e. W krajobrazie Wielkopolski dominują rozległe, płaskie pola- dobrze będą się tu czuli ci, którzy lubią spokojne pejzaże i duże przestrzenie. Na terenach między Wartą i Notecią rozpościera się Puszcza Notecka, jeden z największych obszarów leśnych w Polsce (135 tys. ha).W regionie utworzono dwa parki Narodowe. Wielkopolski Park Narodowy, położony na południe od Poznańia, stanowi zielone płuca miasta.






Przewodniki PLUS:

Gniezno

Kalisz

Konin

Poznań

Wągrowiec


Prowincje:

Niż Środkowoeuropejski


Ochrona przyrody:









źródło fotografii




Skansenów tu Ci dostatek

Uwagę każdego odwiedzającego Wielkopolski Park Etnograficzny zwrócą zapewne trzy wiatraki, ustawione na wzgórzu. Dwa z nich to wiatraki drewniane – tzw. partlak i koźlak, zbudowane w XIX wieku, trzeci wiatrak to murowany holender. Wszystkie trzy widać niemal z każdego miejsca muzeum. Warto też zwrócić uwagę na najstarszy obiekt muzealny – ponad czterystuletnia, bo pochodząca z 1602 roku, chałupę z miejscowości Zdrój.
Jeden z największych w Polsce skansensów, namacalnie prezentujący „złotą epokę” wielkopolskiej kultury ludowej. Oryginalne budynki i wyposażenie oraz historyczny rozkład wsi szczegółowo odtwarzają wygląd XIX-wiecznej osady.

Zaś na malowniczej wyspie skansen archeologiczny. W średniowieczu był to jeden z najważniejszych ośrodków państwa pierwszych Piastów. Tu też znajduje się największy zbiór sakraliów średniowiecznych w Polsce z bizantyjskim relikwiarzem do przechowywania fragmentu Krzyża Pańskiego




Wiatraki wielkopolskie
Najstarszą, a zarazem najliczniejszą grupę wiatraków stanowią koźlaki. Nazwa pochodzi od nieruchomej podstawy, zwanej kozłem, na której wznosiła się cała konstrukcja. Pozwalała ona na obrót wiatraka w kierunku wiejącego wiatru przy pomocy specjalnego dyszla. Obrót następował z użyciem siły „kilku chłopa” lub zaprzęgając doń konia. Zasadniczo konstrukcja koźlaków przetrwała bez zmian aż do schyłku XIX wieku. W inny sposób obracano skrzydła w kierunku wiatru w wiatrakach typu holenderskiego, zwanego po prostu „holendrami”. Pojawiły się one na ziemiach polskich wraz z osadnikami z terenu Niderlandów. Tutaj podstawa była nieruchoma, najczęściej murowana, a obracano samą „czapę” ze skrzydłami. Tego rodzaju wiatraki najczęściej można jeszcze spotkać na Pomorzu i tam też stosunkowo często trafia się na murowane podstawy stojące samotnie gdzieś w polu.




Drewniane kościoły Wielkopolski
Wielkopolskie kościoły budowano przeważnie w konstrukcji wieńcowej (zrębowej) lub w konstrukcji sumikowo-łątkowej, a następnie ich ściany szalowano wertykalnie. Jednak zachowały się liczne świątynie, przeważnie protestanckie, które zbudowano w konstrukcji słupowo-ramowej z wypełnieniami z glinobitki (tzw. strychulec, szachulec), a od XIX wieku z cegły (tzw. mur pruski). Niejednokrotnie pola między belkami (czarnymi od impregnatu przeciwogniowego) tynkowano na biało, co tworzyło niezwykle dekoracyjny efekt. Wiele z drewnianych świątyń posiada osobno stojące dzwonnice, niekiedy o wymyślnych kształtach. Jeżeli zaś dzwon zawieszony jest na kościelnej wieży, to ma ona konstrukcję słupowo-ramową i nie jest zespolona z nawą, gdyż powstające drgania doprowadziłyby do jej zawalenia. Wszystkie świątynie zostały udokumentowane fotograficznie i pomierzone. Niestety, od tego czasu 7 z nich spłonęło (m.in. szachulcowy w Szlichtyngowej i drewniany w Tuchorzy). W dniu dzisiejszym na terenie województwa wielkopolskiego istnieją 152 drewniane katolickie świątynie i 5 protestanckich; szachulcowych- katolickich 13 i protestanckich 21. Do rejestru zabytków wpisano 193 kościoły, w tym 29 z nich posiada cenną polichromię (m.in. Słopanowo, Tarnowo Pałuckie, Słupca, Sokolniki, Bralin, Zakrzewo, Brokęcino, Buczek Wielki, Kicin).

Szlak Drewnianych Kościółów na regionwielkopolska.pl

Nieduży Wolsztyn urzeka pięknym położeniem, czystością, jest po prostu ładny. Do tego przez wieki przewinęło się tutaj kilka wybitnych postaci. Obecnie Wolsztyn najbardziej kojarzy się z jedyną czynną w Europie parowozownią. Również w okolicy można znaleźć sporo atrakcji, jak chociażby Muzeum Pożarnictwa w Rakoniewicach czy zespół pocysterski w Obrze.

Ostrów Tumski, czyli Wyspa Katedralna, to miejsce, gdzie powstał najstarszy z dotychczas odkrytych kościołów w Polsce (tzw. kaplica Dąbrówki – ok. 965 r.). To także siedziba pierwszego polskiego biskupstwa wraz najstarszą katedrą w kraju, która powstawała jeszcze w czasach Mieszka I. Od tamtego czasu była kilkukrotnie przebudowywana, a jej obecna forma to w znacznej mierze oryginalne gotyckie mury częściowo odbudowane po zniszczeniach z czasów II wojny światowej..

Widzieliście kiedyś skrzyżowanie rzek? Zjeżdżając kawałek z obwodnicy Wągrowca i robiąc sobie spacerek zobaczyć można Bifurkację Wągrowiecką na Niebie i Wełnie. Zjawisko jest na tyle egzotyczne, że nie miałem nawet pojęcia o jego istnieniu.
"Bifurkacja rzeki to rozwidlenie się rzeki na dwa lub więcej ramion, które następnie płyną do dwóch różnych dorzeczy. To stosunkowo rzadko spotykane zjawisko występuje na rzekach o łagodnym nurcie, płynących przez tereny równinne, zabagnione.

Na Ostrowie Lednickim mieścił się niegdyś jeden z najważniejszych grodów państwa Piastów. Na terenie dzisiejszego grodziska znajdują się m.in. pozostałości potężnych wałów obronnych i pałacu książęcego z kaplicą. Odkryto w niej baseny chrzcielne, które wskazują na Ostrów jako prawdopodobne miejscu chrztu Mieszka I. Dopełnieniem ruin na wyspie była do 2017 roku kilkakrotnie nagradzana wystawa „Ostrów Lednicki. Pod niebem średniowiecza”. Na wyspie znajdują się jedne z najważniejszych pozostałości polskiej architektury wczesnośredniowiecznej

Na konińskiej starówce, przy kościele św. Bartłomieja, stoi najstarszy znak drogowy w Europie Środkowo- wschodniej. Jest to tzw. Słup koniński. Pierwotnie (do 1828 r.) umiejscowiony był w okolicach konińskiego zamku na obecnym Pl. Zamkowym, dawniej zwanym Rynkiem Garncarskim, a przez ludność żydowską Tepper Mark. Wskazywał połowę drogi z Kalisza do Kruszwicy. Słup znajduje się w odległości ok. 52 km od każdego z miast. Stoi na lewym narożniku kościoła św. Bartłomieja. Wykonany zapewne z piaskowca brzezińskiego, o wysokości 252 cm.

Od IX do XIII wieku na Zawodziu znajdowało się centrum wczesnośredniowiecznego państwa. Była tu stolica kasztelanii, ziemi i księstwa, a położenie grodu na skrzyżowaniu ważnych szlaków handlowych i komunikacyjnych zdecydowało o szybkim rozwoju miejscowego rzemiosła i handlu. W tej części Kalisza znajdował się ośrodek władzy świeckiej i kościelnej, który najbardziej rozwijał się w okresie panowania Mieszka III Starego, zwanego powszechnie "księciem całej Polski". Kaliską dzielnicę wspominał w 1106 r. Gal Anonim.

  
Copyright © MUWIT.pl    O portalu |  autorzy |