Aktualizacja: 12.wrzesień'2022
  




Świnoujście - Wikingowie i promy w mieście
Przewodnik z cyklu PLUS



Świnoujście, jako miasto nadbałtyckie, z dumą prezentuje swoją nadmorską tradycję. W kościele Chrystusa Króla zawieszono drewniany model żaglowca z XIX wieku, a w Muzeum Rybołóstwa Morskiego (w dawnym ratuszu) prezentowane są wszelkie narzędzia związane z zawodami morskimi. Można tu znaleźć nie tylko stare sieci rybackie, narzędzia oraz okazy fauny morskiej, ale również stare narzędzia nawigacyjne.

Wyspa Uznam- Przybrzeżna wyspa Bałtyku, która (wraz z wyspą Wolin) oddziela Zalew Szczeciński od morza Bałtyckiego, leży na granicy Polski i Niemiec. Różnorodność terenu jest ogromna: od falistych wzgórz, przez płaskie niziny, aż po klify i pozostałości wydm. Wyspa Uznam to znane lęgowisko ptaków morskich- znajdują się tu liczne kolonie mewy śmieszki i rybitwy zwyczajnej.
Obie strony- zarówno polska, jak i niemiecka- podjęły się aktywnej ochrony tego pięknego, wspólnego, wybrzeża Bałtyku.


Co zobaczyć?:



Świnoujście, jako miasto nadbałtyckie, z dumą prezentuje swoją nadmorską tradycję. W kościele Chrystusa Króla zawieszono drewniany model żaglowca z XIX wieku, a w Muzeum Rybołóstwa Morskiego (w dawnym ratuszu) prezentowane są wszelkie narzędzia związane z zawodami morskimi. Można tu znaleźć nie tylko stare sieci rybackie, narzędzia oraz okazy fauny morskiej, ale również stare narzędzia nawigacyjne.

Miasto zawdzięcza swoją nazwę "ujściu Świny", jednej z trzech cieśnin łączącej Zalew Szczeciński z Bałtykiem. Świna ma długość ok. 16 km, szerokość od 100-1000 m. Tworzy deltę wsteczną (jedyną w Polsce) z 44- Ma wyspami. Jako, że cieśnina leży w całości w gminie miejskiej Świnoujście, miasto nazywane jest "miastem na 44 wyspach". Większość z nich jest niezamieszkała, w lecie na niektórych prowadzony jest wypas krów i owiec.


Choć centrum miasta znajduje się na polskim skrawku wyspy Uznam, to jego centrum komunikacyjne jest zlokalizowane na zachodnim brzegu wyspy Wolin. Dzielnica, w którym znajdują się terminale promów międzynarodowych oraz promów lokalnych, jest dzielnicą przemysłową Świnoujścia. Warszów (lub Osiedle Warszów) administracyjnie został włączony do Świnoujścia w 1959 roku.

W porcie- oprócz zabudowy portowej i licznych statków- znaleźć można również zabytkowy budynek kapitanatu portu, zbudowany w czasach największego rozwoju portu.

Świnoujście to wszak port handlowy, pasażerski i promowy. Oferuje połączenia z Kopenhagą oraz szwedzkimi portami: Trelleborg i Ystadt. W sezonie letnim oferowane są również połączenia z wyspą idealną na rower - najłatwiej na Bornholm dostać się właśnie ze Świnoujścia.

Na wschodnim (już wolińskim) brzegu Świny, znajduje się najwyższa na Wybrzeżu, latarnia morska (38 metrów). Jej światło jest widoczne z odległości 21 mil morskich (w przybliżeniu 39 km.

Symbolem Świnoujścia jest Stawa Młyny w formie wiatraka, na zachodnim brzegu Świny. 500 metrów od niej znajduje się Stawa Galerianowa- wspomagająca Stawę Młyny (jeśli można tak rzec).

Stawą nazywany jest znak nawigacyjny, umieszczony na stałe na brzegu lub wbity w dno morza (bez kotwicy). Zespół znaków nawigacyjnych składa się na nabieżnik, wskazujący kierunek przy wpływaniu do portu. Najbardziej rozpoznawalne stawy w Polsce to stawa Młyny oraz stawa Galerianowa, również w Świnoujsciu.


Fort Anioła i Fort Gerharda

Przybrzeżne wyspy Bałtyku zawsze były łakomym kąskiem dla najeźdźców. Poczynając od Wikingów, a na działaniach wojennych II Wojny Światowej skończywszy. W Wolinie corocznie organizowany jest Festiwal Wikingów, zaś w Świnoujściu można oglądać pozostałości umocnień z II Wojny Światowej. Niedawno udostępniono zwiedzającym Fort Zachodni. Do najbardziej znanych należy Fort Anioła, wzorowany na rzymskim Zamku Anioła, oraz Fort Gerharda z ekspozycjami dotyczącymi świnoujskich fortyfikacji.

Letnie festiwale:


Festiwal Artystyczny Młodzieży Akademickiej, czyli "zjazd braci studenckiej o niepoprawnych zainteresowaniach". Fenomenem FAMY jest dwutygodniowe warsztaty, łączące artystów różnych dziedzin. Artyści i nowicjusze, rockmani i muzycy klasyczny, kabareciarze i aktórzy teatralni. Z takich spotkań zawsze wynika "coś nowego", coś świeżego dla polskiej kultury. Wynikiem FAMY niemal zawsze są nowe wydarzenia i nowe postaci kultury polskiej.
Spotkajmy się na FAMIE w sierpniu.

Festiwal Słowian i Wikingów

Festiwal Słowian i Wikingów w Wolinie to wyprawa w czasie do mroków wieków średnich, podczas której poznacie kulturę wczesnośredniowiecznych ludów nadbałtyckich. Coroczny zlot miłośników "archeologii żywej" gromadzi na małej wysepce położonej na Dziwnie ponad tysiąc wojowników, rzemieślników, grajków oraz odtwórców dawnych obrzędów.



Aktywna turystyka:

Tereny wyspy Uznam i Wolin są idealne do uprawiania turystyki rowerowej, konnej lub pieszej. Z tych trzech środków transportu najlepszy jest rower- głównie ze względu na dość duże odległości na wyspach i brak lokalnych środków transportu docierających w takie miejsca jak Karsiborska kępa czy niemieckie części wyspy Uznam. To znaczy - lokalne busy są, ale dostać ich rozkład jazdy, a jeszcze lepiej doczekać się na busa poza sezonem, zakrawa na cud.

Przewodniki:

- Wyspa Uznam i okolice, Zamorski Marcin, Rajd

- Wyspa Wolin, Zamorski Marcin, Rajd


W okolicy:
Najbliższy przewodnik:
Gryfice >>>

Na wschód:

Po polskiej stronie- już na wyspie Wolin - stworzono Woliński Park Narodowy, chroniący najpiękniejszy odcinek polskiego wybrzeża klifowego, dobrze zachowane lasy bukowe, unikalną- wyspiarską delta Świny oraz przybrzeżny pas wód Bałtyku. Ma on prawie 110 km2- z czego 40% stanowią wody Zatoki Pomorskiej i Zalewu Szczecińskiego. Chroniony tu jest przede wszystkim najwyższy w Polsce klif morski. Klify ciągną się na wschód od Międzyzdrojów i ich najwyższymi punktami są : Góra Gosań i Kawcza Góra. Z tej ostatniej można dojść czarnym szlakiem do Pokazowej Zagrody Żubrów. W Wolińskim Parku Narodowym stworzono wiele punktów edukacyjnych, jak również platform widokowych.

W Wolińskim Parku Narodowym warto zobaczyć też Jezioro Turkusowe w Wapnicy. Nazwa Jeziora pochodzi od koloru jego wód, a miejscowości - od złoża wapnia (kredy piszącej). Warto zobaczyć też 400-letni Dąb "Prastary" oraz likwidowane szyby naftowe.






Wikingowie na Wolinie
Zwiedzając rekonstrukcje zabudowań mieszkalnych i rzemieślniczych z okresu wczesnego średniowiecza – od IX do XI wieku, można zobaczyć jak mogło wyglądać życie codzienne dawnych ludzi, jak mieszkali i pracowali.
Co roku, w sierpniu, odbywa się tutaj Festiwal Słowian i Wikingów. Poza sierpniem można zwiedzać skansen Wikingów, a dokładniej rzecz ujmując, rekonstrukcję osady, bo jak wiadomo grabieżcy nie zostawili suchej drzazgi po osadzie... Skansen prowadzony jest przez pasjonatów, z pomysłem, werwą i zacięciem godnym podziwu.

We wnętrzach chat o różnej konstrukcji można obejrzeć repliki mebli, narzędzi i przedmiotów codziennego użytku sprzed 1000 lat. Warsztaty archeologii eksperymentalnej tym różnią się od normalnego muzeum czy skansenu, że wszystkie eksponaty i całe wyposażenie można nie tylko oglądać, ale także dotykać, samodzielnie wypróbować działanie różnych narzędzi czy siadać na "historycznych" krzesłach, położyć się na łóżku, czyli po prostu na chwilę przenieść się w czasy dawnych Słowian i Wikingów.


Stowarzyszenie Centrum Słowian i Wikingów Wolin - Jomsborg - Vineta w Wolinie ma od niedawna swoją łódź. Jest to rekonstrukcja łodzi słowiańskiej z początku XII wieku. W przyszłości przy wolińskim skansenie ma zostać zrekonstruowane także wybrzeże z X wieku.
- To rekonstrukcja łodzi słowiańskiej z początku XII wieku odkrytej przed kilkudziesięcioma laty w Kamieniu Pomorskim - mówi Agnieszka Gawron-Kłosowska ze Stowarzyszenia Centrum Słowian i Wikingów Wolin - Jomsborg - Vineta.-- Była to najprawdopodobniej łódź Handlowa. Jest ona wykonana z dębu. Waży trzy tony, ma 12 metrów długości i 2,70 metrów szerokości. Powierzchnia żagla wynosi 38 metrów kwadratowych. Łódź zbudowana została w skansenie Torgelon w ramach międzynarodowego projektu "Lagomar", Interreg III B. Koordynatorem projektu był Uniwersytet w Rostocku. W czasie festiwalu do Wolina przypływa pięć lub sześć łodzi. Teraz stowarzyszenie ma własną łódź.

Wolin
Niewielkie miasteczko, niegdyś potężna osada, utożsamiana z legendarną Winetą lub Jomsborgiem. Zabudowa ciągnęła się przez 4 km, a mieszkało tu ok. 6-8.000 mieszkańców. Na ówczesne warunki było to potężne miasto. Dziś w Wolinie można zobaczyć fragment murów miejskich, kościół św. Mikołaja z drewnianymi emporami. Po zwiedzeniu skansenu (absolutnej perły regionu) warto wstąpić do muzeum regionalnego z ekspozycją archeologiczną (znajduje się tu figurka Światowida o 4 twarzach).
Przed muzeum znajduje się głaz pamiątkowy, przypominający o śmierci króla duńskiego Haralda Sinozębego (w 986 roku.)

Międzyzdroje
Kurort nadmorski, gdzie odbywa się corocznie festiwal w Międzyzdrojach. Znany przede wszystkim z Promenady Gwiazd, znajdującej się niedaleko hotelu Amber Baltic.
Obowiązkowym punktem wycieczki po Międzyzdrojach jest MOLO- niegdyś drewniane, dziś betonowe. Dziś molo w Międzyzdrojach ma 395 metrów i roztacza się z niego wyśmienity widok na panoramę okolicy.



Najbliższy przewodnik:
Szczecin >>>

Na południe:

Wyspa Karsibór:

Wyspa Karsibór jest trzecią, zamieszkałą wyspą Świnoujścia. Na wyspie znajduje się osada, nosząca tę samą nazwę co wyspa, Karsibór.
Jest to bardzo stara pomorska nazwa. W pomorskim języku "karś", "karśniawy" znaczy "lewy", co obecnie możemy tłumaczyć jako "bór po lewej stronie".



Basen U-bootów

Miłośników militariów zaprasza wyspa Karsibór (południowo- wschodnia część wyspy Uznam), gdzie wprawne oko wypatrzy ruiny hali warsztatowej oraz basen U-Bootów.

Jest to betonowa konstrukcja umiejscowiona w sztucznej zatoczce Świny. Od 1944 roku była to baza łodzi podwodnych 4 szkolnej flotylli Kriegsmarine ze Szczecina, kutrów torpedowych i promów 8 AF-Flotille. Obok basenu stoi jeszcze ruina hali warsztatowej, w której obsługiwano zawijające tu okręty. Po drugiej wojnie światowej, z basenu korzystały głównie statki wycieczkowe białej floty oraz barki rzeczne, transportujące głównie z portu przeładunkowego w Świnoujściu węgiel, rudy żelaza oraz nawozy. Osoby niewyspecjalizowane w tematyce wojennej, zauważą zapewne jedynie wędkarzy, często korzystających z dawnej bazy promów wojskowych.

Po drugiej stronie wody, w miejscowości Zalesie (konkretnie w lesie, za wsią, po północnej stronie drogi) znajdują się fundamenty niemieckiej wyrzutni eksperymentalnej V3, nad której udoskonaleniem pracowano jeszcze w 1945 roku. Warto wspiąć się na wzgórze, żeby zobaczyć ogrom przedsięwzięcia - działo miało rekordowy zasięg 100 km!


W niewielkim lasku w Karsiborzu znajduje się piękny zabytkowy wiejski cmentarzyk, o którego istnieniu nie wiedzą często nawet rodowici mieszkańcy Świnoujścia. Tymczasem znawcy zabytków kultury materialnej twierdzą, że jest to jedna z najlepiej zachowanych małych, wiejskich nekropolii w Polsce.

We wschodniej części wyspy Karsibór znajduje się zabytkowy kościół gotycki, zbudowany w XV wieku, z wieżą dobudowaną w XVIII. We wnętrzu zabytkowy XV wieczny ołtarz (częściowo zrekonstruowany, po kradzieży dokonanej w latach 90-tych) i ambona z XVIII. Jest też model statku "Kolumbia" znaczących rozmiarów, będący kopią modelu z 1668 roku, a wykonany w 1909 roku.


Ptasi rezerwat - Karsiborska Kępa znajduje się na północy wyspy i jest pierwszym rezerwatem Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków. Zajmuje 180 ha podmokłych łąk Karsiborskiej Kępy.

To lęgowisko ptaków siewkowatych i jedno z trzech najcenniejszych obszarów występowania wodniczki. Na terenie ostoi występują też inne rzadkie gatunki: orzeł bielik, kania rdzawa, błotniak łąkowy, derkacz, batalion - gatunki zaliczane do wymierających w skali świata. Ogółem ponad 140 rzadkich gatunków ptaków, które można podglądać o każdej porze roku. Przewodnicy, ornitolodzy chętnie oprowadzają turystów by przybliżyć nam życie skrzydlatych braci.




Najbliższy przewodnik:
w przygotowaniu

Na zachód:

Również po niemieckiej stronie, dla ochrony fauny i flory oraz przyrody nieożywionej, stworzono tutaj kilkanaście rezerwatów przyrody.



Copyright © MUWIT.pl    O portalu |  autorzy |