Aktualizacja: marzec'2023
  




Sudety z przedgórzem
Przewodnik z cyklu PLUS




Przedgórze Sudeckie
Położony na północ od właściwych Sudetów, będący z nimi w łączności, jednak oddzielony od Sudetów wyraźną linią tektoniczną (uskok brzeżny sudecki). Pofałdowana równina – najwyższe wzniesienie: Ślęża 718 m n.p.m. Obszar leży na wysokości od 200 do 350 m n.p.m. Urozmaicają go jednak znacznie wyższe (do 718 m n.p.m. Ślęża) twardzielcowe wzniesienia. Obszar jest dość gęsto zaludniony, znajdują się tu liczne ośrodki przemysłowe. Gleby pylaste (lessowe) sprzyjają rozwojowi rolnictwa.

Co zobaczyć?:


Leśnica - zamek
Niegdyś nieprzystępna twierdza otoczona fosą i chroniona przez groźne basteje, dziś centrum życia kulturalnego i park, które każdego dnia czekają na gości. Pewnie niewielu spośród podziwiających barokową budowlę, zdaje sobie sprawę z tego, iż gdyby nie pewne fałszerstwo z początku XIII wieku, w miejscu tym mogliby podziwiać opactwo cysterskie.

Otóż książę Henryk Brodaty, wbrew woli ojca, Bolesława Wysokiego, postanowił zatrzymać Leśnicę dla siebie. Historia zatoczyła jednak koło i po licznych perturbacjach na przestrzeni wieków, w XVIII stuleciu dobra leśnickie stały się wreszcie własnością zakonu. Byli to jednak mnisi nietypowi, określani mianem Zakonu Rycerzy Krzyżowych z Czerwoną Gwiazdą. W tamtym czasie Leśnica była już dobrze rozbudowanym pałacem otoczonym poobijanymi nieco fortyfikacjami, któremu zakonnicy postanowili nadać barokowy wystrój. Mimo kolejnych zmian, budynek do dziś zachował swój świecki, obronno-pałacowy charakter, który na dodatek stał się łatwo dostępnym miejscem do czerpania garściami z kultury.


Dolina Bystrzycy
Park Krajobrazowy Doliny Bystrzycy obejmuje gminę Miękinia oraz miejscowości: Kąty Wrocławskie, Mietków, Sobótka. Można tu zaobserwować wyjątkowo bogatą szatę roślinną. Częstymi gatunkami drzew są grab, jesion i lipa. Na uwagę zasługuje 18 gatunków chronionych roślin, takich jak np. storczyk (listera jajowata), wawrzynek wilczełyko oraz roślinność wodna, z pięknymi liliami. Osią Parku jest rzeka Bystrzyca, z najlepiej w Polsce wykształconym korytarzem ekologicznym (lewobrzeżny dopływ Odry). W lipcu odbywa się tu spływ kajakowy - spod zapory w Mietkowie do Skałki.

Gałów - ruiny dworu
Pałac należący w latach 70-tych XX wieku do PGR-u w Lutyni, był częściowo zamieszkały, lecz jego stan techniczny pozostawił wiele do życzenia. W roku 1998 nieznany sprawca podpalił w kilku miejscach dach. Dach spłonął doszczętnie, a pałac stał się ruiną w przeciągu kilku godzin.

Krobielowice - PAŁAC KROBIELOWICE
Krobielowice – kiedyś nazywane Krieblowitz to mała wieś leżąca ok. 20 km od Wrocławia, na terenie Parku Krajobrazowego Doliny Bystrzycy. Pierwsze wzmianki na jej temat pochodzą z 1321 r. z okazji nadania Creblewicz rycerzowi Tyczce ze Sterczy przez wrocławskiego księcia Henryka VI Piastowicza. Pierwotna budowla była ufortyfikowanym dworem i powstała w XIV w., gdy miejscowość należała do rodu von Sitten. Następnie, wieś przeszła w ręce klasztoru minorytów, a od 1529 r. majątki zostały przejęte przez klasztor premonstratensów, którzy to właśnie wybudowali pałac, powiększając dwór o 3 skrzydła w stylu renesansowym. Znacznie później po stronie południowej wybudowano fasadę oraz dobudowano 3 wieże w stylu barokowym.

Świdnica - Kościół Pokoju
Śląskie Kościoły Pokoju stanowią historyczne nawiązanie do ważnego w dziejach Europy wydarzenia politycznego, jakim było zawarcie Pokoju westfalskiego w 1648 roku kończącego wojnę trzydziestoletnią. Cesarz monarchii habsburskiej w geście łaski dla pokonanych protestantów wydał zezwolenie na wzniesienie trzech świątyń na Śląsku. Obwarował je jednak zastrzeżeniem, że nie mogą to być budowle murowane z wieżami usytuowane w mieście. Kościoły zbudowano w konstrukcji ryglowej. Do dziś zachowały się dwa- w Jaworze i Świdnicy, które pełnią nadal funkcje sakralne. Trzeci - w Głogowie uległ zniszczeniu już w końcu XVIII wieku.

Ślęża - pogańska góra i park krajobrazowy
Wśród bezleśnych połaci równin Dolnego Śląska, około 30 km Na zachód od Wrocławia wyrasta samotny Masyw Ślęży, będący najwyższym wzniesieniem Przedgórza Sudeckiego, porośnięty gęstwiną leśną, nierzadko znikający pod nawałami chmur, to znów ukazujący się w całej krasie w pogodne dni lub w świetle błyskawic, w czasie burz.

Góra Ślęża, piękna na tle pogodnego nieba, straszna w czasie burz była w dawnych wiekach miejscem pogańskiego kultu religijnego miejscowych plemion, uznawana za "siedzibę bogów". W Masywie Ślęży znajdują się pozostałości kamiennych rzeźb kultowych i kręgów. Rzeźby oznaczone są znakiem ukośnego krzyża, powstały najpóźniej w okresie 700 - 400 lat p.n.e.wszystkie rzeźby kultowe są dziełem miejscowej ludności okresu kultury łużyckiej, która stawiała swoim bóstwom pomniki wykuwając z miejscowego granitu kamienne ciosy lub figury ludzi i zwierząt. W obrębie Ślężańskiego Parku Krajobrazowego poza terenami cennymi przyrodniczo i krajobrazowo znalazły się także liczne miejscowości o wybitnych walorach urbanistycznych i bardzo długiej historii, z cennymi budowlami sakralnymi, pałacowymi i dworskimi otoczonymi parkami. Architekturze, parkom lub innym strukturom krajobrazowym towarzyszą przydrożne kapliczki słupowe, krzyże misyjne, pogańskie kamienne rzeźby lub średniowieczne krzyże 2 pokutne. Połączenie tych wszystkich elementów w jedną całość daje w konsekwencji obszar o niepowtarzalnym uroku, gdzie przenikają się one i uzupełniają wzajemnie.


Ząbkowice Śląskie
Ząbkowice Śląskie nieprzypadkowo nazywane Miastem Krzywej Wieży i Frankensteina to niezwykła miejscowość na Dolnym Śląsku z wyjątkowymi atrakcjami. To właśnie tutaj znajduje się jedyna taka Krzywa Wieża i właśnie w Ząbkowicach Śląskich swoje korzenie ma straszna historia o Frankensteinie.

Po pierwsze, od średniowiecza, aż do 1946 roku Ząbkowice Śląskie nosiły nazwę Frankenstein, a po drugie historia miasta ściśle związana jest z samym doktorem Viktorem Frankensteinem.wszystko zaczęło się w roku 1606, kiedy to w mieście wybuchła epidemia dżumy podczas której niemalże trzecia część miejscowej ludności straciła życie. O wywołanie zarazy oskarżono szajkę grabarzy, którzy stracili życie paląc się w ogniu ówczesnej sprawiedliwości. Ośmioro mężczyzn z zadżumionych zwłok wytwarzali proszek, a następnie rozrzucali go po okolicy, żeby zarażać kolejnych mieszkańców... Co dalej? Mija 200 lat, historia przekazywana zostaje z pokolenia na pokolenie i krąży po świecie, aż dociera do angielskiej pisarki Mary Shelley. To właśnie ona zainspirowana historią, która wydarzyła się w ówczesnym mieście Frankenstein tworzy postać szalonego naukowca, który powołuje do życia potwora pozszywanego z fragmentów ludzkich i zwierzęcych ciał. Autorka nie dała potworowi imienia, dlatego dostał je potem od nazwiska swego twórcy. Należy mieć na uwadze, że bohater powieści Mary Shelley nie był ze swojej natury chętny do przemocy, łaknął jedynie poznania i pragnął miłości, lecz ludzie uprzedzeni do jego wyglądu byli nastawienie do niego bardzo wrogo. Dążąc jednak do szczęścia, łatwo można zapomnieć się i sięgać po nie poprzez czyjąś krzywdę, a Viktor Frankenstein nie dorósł do odpowiedzialności za swoje dzieło.


Ząbkowice Śląskie - Ruiny Zamku w Ząbkowicach Śląskich
O jego obronnym charakterze świadczą, ciągle widoczne, basteje, attyka osłaniająca stanowiska straży, strzelnice. Obecnie zabezpieczany w ramach kolejnych etapów rewitalizacji, będzie w pełni udostępniony dla ruchu turystycznego.

Ruiny istnieją do dziś, został wzniesiony prawie w tym samym miejscu, w którym znajdował się zamek piastowski, wzniesiony około 1290 roku przez księcia Bolka I Świdnicko - Ziębickiego (1278 - 1301), jako twierdza graniczna. W 1467 roku czeska obsada zamku liczyła 100 mężów. Oblegający Ząbkowice Wrocławianie szybko podbili miasto, jednak kamienne kule, wystrzeliwane z dział nie czyniły żadnej szkody mocnym murom zamkowym. Zamek udało im się zdobyć dopiero dzięki użyciu "wielkiej puszki" - działa ważącego 80 cetnarów, którą ciągnęły 24 konie.


Kamieniec Ząbkowicki - Pałac Marianny Orańskiej w Kamieńcu Ząbkowickim
Wysoka ranga założenia pałacowo-ogrodowego w Kamieńcu Ząbkowickim wynika z gigantycznej skali tego przedsięwzięcia. Ponadto była to reprezentacyjna rezydencja należąca do najznamienitszych królewsko-książęcych rodów Europy, dynastii Oranje-Nassau oraz Hohenzollernów.wyróżniała się pod względem architektonicznym, zarówno na tle dotychczasowego dorobku Schinkla (projektanta), jak i współczesnej mu europejskiej architektury. Nowatorskie w przypadku Kamieńca jest nawiązywanie do form rodzimej gotyckiej pomorskiej architektury i przeniesienie tych form na Śląsk.

Majątek w Kamieńcu rozwijał się nieprzerwanie do pierwszej połowy XX wieku. Barokowy ogród użytkowo-ozdobny staje się ogrodem krajobrazowym.właściciele pałacu bardzo o niego dbają, stale go udoskonalając i czyniąc z niego swoją prywatną oazę. "Na ziemi rozpościerały się tam kolorowe dywany wiosennych kwiatów, tworząc cudowne zestawienie kolorów" - pisze wówczas o ogrodzie opiekująca się nim Andrea-Margot v. Scherr-Thoss, żona Joachima. Na jego skraju staje herbaciarnia. Jednocześnie w kamienieckim folwarku rozwija się uprawa owoców i zbóż, sprzedawanych w okolicznych miasteczkach i uzdrowiskach.




Copyright © MUWIT.pl    O portalu |  autorzy |