Aktualizacja: grudzień'2020
  




Przedborski Park Krajobrazowy
na podstawie strony parku





Park odznacza się dużą zmiennością budowy geologicznej i rzeźby terenu, co wpływa na zwiększone zróżnicowanie innych elementów środowiska przyrodniczego: gleb, wód podziemnych i powierzchniowych, mikroklimatu, szaty roślinnej i świata zwierzęcego. W wyniku tych zróżnicowań powstał malowniczy krajobraz, odznaczający się dużą różnorodnością i pięknymi punktami widokowymi.
Ochrony wymagają walory przyrodniczo-krajobrazowe, głównie najbardziej naturalnych terenów w dolinie Pilicy i jej dopływów, rozległe kompleksy leśne i borowe (pozostałości Puszczy Pilickiej) oraz pasmo wypiętrzeń jurajskich i kredowych . Na terenie Parku i Przedborskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu znajdują się bogate i dobrze wykształcone zbiorowiska szaty roślinnej: torfowiskowe, szuwarowe, wodne, murawy kserotermiczne itp. Występują tutaj liczne stanowiska gatunków chronionych, a także zagrożonych wyginięciem, znajdujących się na czerwonej liście roślin zagrożonych w Polsce.


Gatunki ginące:
Na terenie parku i jego otuliny, w miejscach gdzie zachowały się unikatowe fragmenty krajobrazu i występuje obfitość gatunkowa flory i fauny, utworzono 6 rezerwatów przyrody:
  • leśny „Bukowa Góra” chroniący stary naturalny las bukowy, porastający wapienne wzniesienie,

  • stepowy „Murawy Dobromierskie” chroniący kserotermiczne murawy pochodzenia antropogenicznego, ciekawe ze względu na rzadkość występowania w Środkowej Polsce,

  • leśny „Oleszno”, w którym poddano ochronie duży kompleks leśny zbudowany z mozaiki łęgu jesionowo-olszowego, grądu niskiego i olsu,

  • torfowiskowy „Piskorzeniec” duży rezerwat chroniący trzy zespoły przyrodnicze, w tym środowisko zarastających stawów rybackich, torfowiska typu wysokiego oraz podmokłe siedliska borowe i leśne,

  • leśny „Czarna Rózga” rezerwat chroniący las mieszany będący mozaiką olsów, grądów, boru jodłowego i bagiennego oraz łęgu.

  • w 2006 roku utworzono rezerwat leśny „Ewelinów” położony w otulinie PPK i chroniący bogatą roślinność runa lasu grądowego.


  • Na terenie parku występuje około 900 gatunków roślin naczyniowych, ok. 10 tys. gatunków owadów, 22 gatunki ryb, 10 gatunków płazów, 5 gatunków gadów, ponad 100 gatunków ptaków lęgowych oraz 39 gatunków ssaków.

    FLORA
    Według podziału geobotanicznego W. Szafera z 1972 r. Przedborski Park Krajobrazowy należy do następujących regionów geobotanicznych: poddział A4 – Pas Wyżyn Środkowych, Kraina Świętokrzyska: Okręg Chęciński, Okręg Konecki, Okręg Przejściowy Włoszczowsko-Jędrzejowski oraz Kraina Północne Wysoczyzny Brzeźne: Okręg: Łódzko-Piotrkowski>

    ZBIOROWISKA LEŚNE

    Lasy położone w PPK i jego otulinie zajmują ogólną powierzchnię 16585 ha powierzchni, co stanowi 46,1% tego obszaru (lesistość samego parku 64%). Główne zbiorowiska leśne występujące w PPK i jego otulinie to: kontynentalny bór mieszany i suboceaniczny bór sosnowy świeży stanowiące istotną część lasów gospodarczych. W obszarze Parku stwierdzono również występowanie innych zbiorowisk, takich jak: łęg olszowo-jesionowy, bór bagienny, dąbrowa świetlista i grąd subkontynentalny.


    Rośliny rzadkie:
    Dominującą grupa siedlisk są siedliska borowe, z przewagą świeżych. Występują tu: bór świeży, bór mieszany świeży, lasy mieszane świeże i lasy świeże (65,1% powierzchni zalesionej). Siedliska o wysokim stopniu uwilgotnienia obejmujące: olsy, olsy jesionowe, lasy bagienne i bory bagienne zajmują 12,7% powierzchni wszystkich lasów. Głównym gatunkiem lasotwórczym jest sosna, a na siedliskach wilgotnych dominuje olsza czarna. Inne spotykane w tutejszych lasach to proporcjonalnie: brzoza, dąb, jodła, jesion, buk, modrzew, grab, świerk, robinia i klon.
    ZBIOROWISKA ŁĄK, MURAW KSEROTERMICZNYCH I TORFOWISK

    Obok zespołu roślinności leśnej na terenie PPK występują cenne zbiorowiska roślinności łąk i muraw kserotermicznych oraz torfowisk. Łaki porastają doliny rzek Parku oraz naturalne obniżenia terenu z dużym stopniem uwilgotnienia. Do cennych fitocenoz łąk należy zespół ostrożenia warzywnego i łąkowego oraz rdestu wężownika. Na szczególną uwagę zasługują tereny muraw kserotermicznych, które cechuje niezwykłe bogactwo florystyczne. Oprócz występowania na terenie rezerwatu Murawy Dobromierskie, możemy je spotkać w okolicy miejscowości Góry Suche, Stara Wieś i Mojżeszów. Najczęściej występującym zbiorowiskiem jest zespół rutewki mniejszej i szałwi łąkowej. Niemniej ważne i cenne w skali Parku, ale i kraju, są zbiorowiska roślinności torfowiskowej, które możemy spotkać w rezerwacie torfowiskowym Piskorzeniec oraz w kilku następnych miejscach położonych w Niecce Zabrodzkiej.
    MSZAKI

    Flora mszaków Przedborskiego Parku Krajobrazowego liczy 167 gatunków, w tym 36 wątrobowców i 131 mchów. Spośród nich specjalnej troski wymaga 29 gatunków.

    POROSTY

    Świat porostów PPK liczy 155 gatunków. Składają się na nią gatunki należące do następujących grup siedliskowych: epifity, porosty naziemne, epility, epiksylity oraz porosty występujące na mchach. Spośród występujących na terenie Parku gatunków porostów 31 gatunków podlega ścisłej ochronie gatunkowej.

    Pod ścisłą ochroną:
    ROŚLINY NACZYNIOWE

    W Przedborskim Parku Krajobrazowym występuje 954 gatunków roślin naczyniowych, a wśród nich gatunki podlegające ochronie gatunkowej ścisłej i częściowej oraz te, które znalazły się w Polskiej Czerwonej Księdze Roślin. Odnotowano występowanie 66 gatunków chronionych, w tym 54 całkowicie i 12 częściowo. Gatunki z czerwonej listy roślin naczyniowych w Polsce reprezentowane są przez 31 taksonów, z czego: 5 gatunków ginących (miłek szkarłatny, wiśnia karłowata, sasanka wiosenna, wierzba borówkolistna, fiołek torfowy), 20 gatunków zagrożonych i 6 rzadkich (turzyca rozsunięta, buławnik wielkokwiatowy, rosiczka okrągłolistna, zaraza gałęzista, wierzba borówkolistna, tobołki przerosłe). Na terenie parku występują 3 gatunki, ściśle chronione w skali Europy. Są to: obuwik pospolity, salwinia pływająca, sasanka otwarta.


    Płazy i gady:
    Fauna
    Faunę Przedborskiego Parku Krajobrazowego cechuje duża różnorodność. Dotychczas najbardziej zbadaną grupą zwierząt bezkręgowych na terenie PPK są owady. Szacuje się, że występuje tu około 10 tyś. gatunków owadów. Różnorodność zbiorowisk roślinnych sprawia, że odpowiednie warunki dla swojego rozwoju znajdują tutaj gatunki południowe (śródziemnomorskie i pontyjskie), borealne jak również gatunki puszczańskie związane z rozległymi kompleksami lasów.

    Spośród występujących na terenie PPK gatunków owadów 20 gatunków jest chronionych ustawowo w Polsce, 18 gatunków ginących i zagrożonych wyginięciem, 7 gatunków rzadkich i bardzo rzadkich, 11 gatunków nowych dla Polski Środkowej, 3 gatunki nowe dla fauny Polski, 7 gatunków południowych, 3 gatunki borealne, 4 gatunki górskie.


    Ssaki:
    Świat mięczaków nie został jeszcze kompleksowo zbadany. Rozpoczęto prace nad poznaniem gromady małż w wodach rzeki Pilicy. Wykazano dużą liczebność pospolitych gatunków: skójki zaostrzonej i malarskiej oraz obecność rzadkich i chronionych gatunków: skójki gruboskorupowej, szczeżui spłaszczonej i wielkiej.

    W wodach Pilicy i Czarnej Włoszczowskiej na terenie PPK stwierdzono występowanie 23 gatunków ryb słodkowodnych. Z wyżej wymienionej liczby 3 gatunki objęte są ochroną gatunkową. Są to: piekielnica, koza, różanka. Najliczniej odławianymi gatunkami były gatunki płoć, jelec i okoń. Na terenie PPK stwierdzono występowanie 12 gatunków płazów i 5 gatunków gadów typowych dla terenów nizinnych. Populacje poszczególnych gatunków charakteryzują się różną liczebnością oraz bardzo nierównomiernym rozmieszczeniem. Do najczęściej spotykanych płazów należy żaba trawna i ropucha szara, a wśród gadów jaszczurka zwinka.


    Ptaki pod ścisłą ochroną:
    Awifauna Przedborskiego Parku Krajobrazowego reprezentowana jest przez 187 gatunków ptaków, spośród których 130 gatunków regularnie gniazduje. 168 gatunków ptaków objętych jest ścisłą ochroną gatunkową. Najbardziej zagrożone z nich to : bąk, bączek, bocian czarny, cyraneczka, podgorzałka, trzmielojad, błotniak stawowy, błotniak zbożowy, bielik, orlik krzykliwy, jarząbek, cietrzew, kropiatka, derkacz, żuraw, sieweczka rzeczna, rycyk, krwawodziób, kuliczek piskliwy, rybitwa zwyczajna, rybitwa czarna, siniak, lelek, zimorodek, dudek, dzięcioł zielonosiwy, dzięcioł czarny, dzięcioł średni, skowronek borowy, podróżniczek, jarzębatka, muchołówka mała, srokosz, ortolan.
    Bąk, błotniak zbożowy, orlik krzykliwy, bielik i kropiatka to gatunki umieszczone w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt.

    Na obszarze Przedborskiego Parku Krajobrazowego i jego otuliny występuje 40 gatunków ssaków, które należą do sześciu rzędów: owadożernych, nietoperzy, zającokształtnych, gryzoni, drapieżnych oraz parzystkopytnych. Wśród tyć gatunków 17 objęto ochroną gatunkową. Niektóre z nich jak bóbr europejski , smużka i wydra umieszczone są w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt.

                           
    Copyright © MUWIT.pl    O portalu |  autorzy |