Pruszków to jedna z sypialni warszawskich. Z Warszawy do Pruszkowa prowadzą Aleje Jerozolimskie, których przedłużenie na terenie miasta stanowi aleja Wojska Polskiego.
Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego | Muzeum mieści się w dawnym pałacu Potulickich (dzieli przestrzeń publiczną z USC).
W odróżnieniu od Gór Świętokrzyskich miejscowe hutnictwo nie było działaniem sezonowym prowadzonym w pobliżu pokładów rudy, ale rozwijało się w obrębie i sąsiedztwie wielkich, stabilnych osad. Istniejące na Mazowszu osady hutnicze, wąsko wyspecjalizowane w tej produkcji, osiągały zaskakująco olbrzymie rozmiary. Bez przesady możemy mówić, że takie osiedla jak Milanówek, Biskupice koło Brwinowa, Brwinów, Pęcice i Parzniew koło Pruszkowa są największymi osadami hutniczymi w Europie. Szacujemy, że w istniejącej 100-150 lat osadzie w Milanówku dokonano ok. 20 tysięcy wytopów.
O tradycjach hutniczych i metalurgicznych można dowiedzieć się w Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego w Pruszkowie
Zespół pałacowo-parkowy składa się z klasycystycznego pałacyku oraz oficyny dworskiej, wozowni, oranżerii i lodowni. Wzniesiony w miejscu wcześniejszego dworu ok. 1820 r. Generalny remont w latach 70. XIX w. z inicjatywy Józefa Epsteina powiązany był z realizacją założenia parkowego Karola Sparmana. Od 1893 roku w rękach Jadwigi z Wołowskich i hr. Antoniego Potulickiego. Przeprowadzona zostaje przebudowa pałacyku. Zespół pałacowo-parkowy stanowi najstarszy element przestrzenny dzisiejszego Pruszkowa i jest przykładem ewolucji dworu wiejskiego, siedziby właściciela, która po kolejnych parcelacjach zmierza w kierunku podmiejskiej rezydencji.
Cmentarz żydowski | Ogrodzony murem i praktycznie niedostępny.
Do Pruszkowa ludność żydowska zaczęła napływać od lat 80. XIX wieku wraz z rozpoczęciem przemysłowego rozwoju osady. Wśród nich było wielu przedsiębiorców np. założyciel fabryki fajansu Jakub Teichfeld czy właściciele fabryki igieł Ludwik Bartholemy i Leon Likiernik. W 1939 roku w Pruszkowie mieszkało około półtora tysiąca Żydów – 5% ogółu mieszkańców. Skupieni byli głównie przy najstarszych ulicach miasta – Prusa, Kraszewskiego, Kościuszki, Kościelnej i Krótkiej (dziś Potulickiego).
Należało do nich około 80 nieruchomości zabudowanych, w tym wiele tych najstarszych w mieście. Zajmowali się głównie handlem i rzemiosłem. W czasie II wojny pruszkowscy Żydzi po niespełna trzymiesięcznym skoncentrowaniu ich w miejscowym getcie, 30 stycznia 1941 r. zostali deportowani do getta warszawskiego, a potem zgładzeni w Treblince. Wojnę przeżyło jedynie około 10 % pruszkowskich Żydów.
Muzeum Dulag121 | skrót z niem. Durchgangslager 121) – niemiecki obóz przejściowy utworzony w Pruszkowie dla ludności Warszawy i okolic wypędzonej podczas Powstania Warszawskiego i po jego zakończeniu…
Misją Muzeum Dulag 121 jest pielęgnowanie pamięci, zbieranie informacji i popularyzowanie wiedzy o losach wypędzonych oraz ofiarności i poświęceniu tych, którzy udzielali im pomocy, a także dokumentowanie i popularyzacja historii Pruszkowa i okolic.
Pałacyk Sokoła
Wzniesiony w 1867 r. jako wiejska rezydencja Ignacego Więckowskiego w historyzującej, neorenesansowej stylistyce o malowniczej, nieregularnej bryle zróżnicowanej ryzalitami, tarasami i wieżyczką. Od 1926 roku budynek przechodzi w ręce Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Przykład podmiejskiej rezydencji wzniesionej w bliskim sąsiedztwie Warszawy. Świadectwo po epizodzie „letniskowym” w rozwoju Pruszkowa. Otacza go park krajobrazowy, który w większości utracił swoje walory zabytkowe.
Pałac Teichfeldów
Wybudowany dla właściciela fabryki fajansu Jakuba Teichfelda w końcu XIX w., ostatecznie ukończony w 1907 r. Utrzymany w neorenesansowej stylistyce stanowi charakterystyczny dla 2 poł. XIX w. przykład rezydencji fabrykanta, usytuowanej w pobliżu należących do niego zakładów przemysłowych. Obecnie budynek jest również ostatnim zachowanym obiektem z dawnego zespołu fabrycznego. Obiekt znajduje się obecnie w rękach prywatnych, użytkowany jest tylko częściowo.
Zespół przemysłowy Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego
Realizowany etapami od 1895 r., składa się z wielu budynków warsztatowych rozmieszczonych w liniowym układzie przestrzennym i utrzymanych w charakterystycznych dla ówczesnej architektury przemysłowej historyzujących, inspirowanych ceglaną architekturą średniowieczną formach. Najcenniejszym obiektem w zespole jest neogotycki budynek Dyrekcji z 1899 r. Na tym terenie funkcjonował w czasie II wojny obóz przejściowy dla wysiedlanej ludności Warszawy tzw. Durchgangslager 121 (Dulag 121).
Zespół należy obecnie do prywatnego przedsiębiorcy i pełni funkcje magazynowo-produkcyjne.
Szpital w Tworkach
Najstarsza część szpitala powstała w latach 1888-1891 wg projektu architektów Iwana Stroma, Józefa Piusa Dziekońskiego, Dymitra Oswalda i Tytusa Lembke. Pierwszy na terenie Królestwa Kongresowego nowoczesny szpital w układzie pawilonowym. Zaprojektowany w historyzujących, inspirowanych architekturą średniowieczną formach o surowych, ceglanych elewacjach. W latach 1904-1906 na terenie zespołu wzniesiona została cerkiew w stylu ormiańskim (arch. P.A. Fedder), przekształcona
w 1930 roku na kościół katolicki.
Dom drewniany - Sadowa 17
W Pruszkowie do najciekawszych drewnianych domów należy dwumieszkaniowy budynek znajdujący się przy ulicy Sadowej 17, leżącej na obrzeżach szpitala w Tworkach. Drewniany, parterowy obiekt poprzedzają dwa identyczne ganki z wejściami. Budynek zwieńczony czterospadowym dachem krytym blachą jest obecnie wyłączony z eksploatacj
G
Więcej
>>>
Z notatnika krajoznawcy
>>
Z drewnianego notatnika
>>
Z notatnika keszera
>>
Link |
mshm.pl
Link |
dulag121.pl
Link |
sztetl.org.pl
Link |
pruszkow.pl
Link |
polska-niezwykla.pl
GPS |
