
Olsztyn leży w południowej części Warmii, historycznej krainy należącej w latach 1466-1772 do Rzeczypospolitej. Wbrew powszechnej opinii nie jest położony na Mazurach. Najwyższy punkt Olsztyna umiejscowiony jest na wysokości 155 m n.p.m., natomiast najniższy na 88 m n.p.m.W granicach administracyjnych miasta leży 15 jezior (13 powyżej 1 ha)a Olsztyńskie lasy zajmują ponad 1800 ha!!!
Jeziora pojezierza Olsztyńskiego
Obszar Pojezierza Olsztyńskiego rozciąga się po obu brzegach górnego biegu Łyny, sięgając na zachodzie po Pasłękę. Krajobraz ukształtowany został w wyniku ostatniego zlodowacenia (lobu Łyny), którego fazy zaniku zaznaczają się w postaci łuków wałów morenowych sięgających na zachodzie po Morąg, na południu po Nidzicę, a na wschodzie po linię Szczytno-Biskupiec. Wysokość moren nie przekracza 200 mn.p.m.. W podłożu zalega głównie glina zwałowa. W dolinach rynien lodowcowych i mis pojeziernych występują torfowiska i łąki. Największe Jeziora: Dadaj, Jezioro Luterskie, Jezioro Wulpińskie, Ukiel, Kalwa.
Olsztyński zamek
Budowa najstarszej jej części zaczęła się około 1348 roku. Kapituła Warmińska zdecydowała, że będzie on pełnił rolę ośrodka administracyjnego. Najpierw zbudowane zostało skrzydło północne, potem południowe. Od południa i od strony Łyny zamku broniły mury kurtynowe. Po murze można było się dostać z jednego skrzydła na drugie. W latach 1756-1758 dobudowane zostało trzecie skrzydło barokowe.
Muzeum Budownictwa Ludowego w Olsztynku
Muzeum Budownictwa Ludowego w Olsztynku należy do najsłynniejszych w Polsce i jednocześnie najstarszych w Europie skansenów. Jego początki sięgają 1909 roku, kiedy to na obrzeżach Ogrodu Zoologicznego w Królewcu zgromadzono pierwsze kilkadziesiąt obiektów architektury ludowej (20) oraz dwa obiekty archeologiczne.