Miasto w województwie kujawsko-pomorskim, położone na terenie tzw. Białych Kujaw (zwanych też Kujawami Garbatymi – od wydmowych pagórków piaszczystych ciągnących się na południu). Ze Strzelnem wiążą się legendy o św. Wojciechu, który miał tędy przejeżdżać na wyprawę misyjną do kraju Prusów. Ważny punkt na trasie Szlaku Piastowskiego.

Rotunda św. Prokopa | Jeden z najbardziej znanych obiektów architektury romańskiej w Polsce i największy zachowany przykład romańskiej rotundy.

Prawie wszystko z tego kościoła zbudowane jest z ciosów granitowych, z elementami konstrukcyjno-dekoracyjnymi z piaskowca, a cegła jest elementem zastosowanym nieco później. Do 1779 r. świątynia funkcjonowała pw. św. Krzyża. Za czasów wojen napoleońskich od 1812 r. służyła jako spichlerz, następnie jako dzwonnica.

Więcej >>>
Link | szlakpiastowski.pl
Link | dziedzictworegionu.pl
Link | medievalheritage.eu

Jezioro Pakoskie zajmuje dno wąskiej rynny polodowcowej, pierwotnie miało powierzchnię 754 ha. W wyniku prac hydrotechnicznych, przeprowadzonych w latach 1970-1975, utworzono tzw. Zbiornik Pakoski. Ze względu na niedobór wody w regionie istniała potrzeba budowy zbiornika retencyjnego. Po spiętrzeniu poziom lustra wody podniósł się o 4,5 m, wskutek czego wzrosła wielkość akwenu. Jego długość wynosi 15,5 km, szerokość - 2 km, a maksymalna głębokość - 19,3 m.

Więcej >>>
Z notatnika krajoznawcy >>
Z drewnianego notatnika >>
Z notatnika keszera >>
Link | dziedzictworegionu.pl
Link | pojezierze24.pl

To miejsce, gdzie we wczesnej epoce żelaza istniała osada obronna kultury łużyckiej. Jej odkrycie w 1934 roku pod wodami Jeziora Biskupińskiego stało się jednym z najważniejszych dokonań polskich archeologów, zaznaczającym przełom w stanie wiedzy o pradziejach. Przetrwanie prawie kompletnych fundamentowych konstrukcji drewnianych rozległego osiedla, z reliktami domostw, ulic, wałów i urządzeń technicznych, było zjawiskiem wyjątkowym, swoistą sensacją archeologiczną na miarę europejską.

Obejmuje on obszar około 38 ha z licznymi śladami dawnego osadnictwa, od epoki kamienia po wczesne średniowiecze. Z nich najsłynniejsze jest stanowisko na półwyspie Jeziora Biskupińskiego z pozostałościami osady obronnej z przełomu epok brązu i żelaza – niezwykle istotne dla tzw. „archeologii mokrej” zajmującej się stanowiskami bagiennymi i torfowymi. Jego odkrycie znalazło się w gronie 100 najważniejszych archeologicznych odkryć XX wieku.

Więcej >>>
Z notatnika krajoznawcy >>
Z drewnianego notatnika >>
Z notatnika keszera >>
Link | biskupin.pl

Kruszwica nazywana jest legendarną stolicę Polski. W czasach rzymskich przebiegał tędy szlak bursztynowy. We wczesnym średniowieczu, w plemiennym państwie Goplan, strategiczna rola Kruszwicy wynikała z położenia na przeprawie przez jezioro Gopło, na szlaku, który przez Kujawy łączył Mazowsze i Wielkopolskę z Pomorzem.

Najcenniejszym zabytkiem Kruszwicy, niepisanym symbolem miasta jest ceglana, gotycka wieża samotnie stojąca na Wzgórzu Zamkowym u nasady Półwyspu Rzępowskiego, zwana Mysią. Wieża jest ośmioboczna, ma 32 m wysokości i wraz z resztami murów stanowi pozostałość zamku obronnego z XIV w. Zamek ten zbudowano z fundacji króla Kazimierza Wielkiego ok. 1350 r. w miejscu starego grodu.

Kruszwicki zamek pełnił bardzo ważną funkcję strategiczną, był warownią na pograniczu polsko-krzyżackim. Po zawarciu w 1466 r. II pokoju toruńskiego kazimierzowski zamek pełnił już tylko funkcje administracyjne, był siedzibą kasztelanii i starostwa grodowego.

Więcej >>>
Z notatnika krajoznawcy >>
Z drewnianego notatnika >>
Z notatnika keszera >>
Link | szlakpiastowski.pl

Ukryta dziś w lesie na półwyspie Jeziora Kownackiego, otoczona bagnami i dodatkowo fosą wznosi się do dziś trudno dostępna „fortalicja”, zwana w nomenklaturze archeologicznej „gródkiem stożkowatym”. Stanowi przykład pozostałości obronnych siedzib bogatych rodów, tworzących elitę społeczną okolicy. Pojawiły się one w Polsce w drugiej połowie XIII wieku i od tego czasu obronne dwory na kopcach stały się stałym elementem krajobrazu przez kilka stuleci aż po wiek XVIII. Zależnie od możliwości finansowych właścicieli miały one różną formę i skalę, a w związku z tym różne walory obronne. Przeważnie miały one postać drewnianej wieży mieszkalnej lub w późniejszych wiekach murowanej „kamieniczki” sytuowanej na kopcu otoczonym fosą. Budowano je głównie z myślą o ochronie przed zajazdem złego sąsiada, rabusiami, rodzinnym konfliktem majątkowym czy zbuntowanym chłopstwem.

Więcej >>>
Z notatnika krajoznawcy >>
Z drewnianego notatnika >>
Z notatnika keszera >>
Link | muzeum.com.pl

W Wilczogórze, wsi położonej koło Wilczyna w powiecie konińskim ziemskim, zachował się drewniany wiatrak-koźlak pochodzący z 1781 r. Nieczynna od wielu lat budowla niestety pozbawiona jest skrzydeł. Pozostaje mieć nadzieję, że będzie miał szansę na odnowienie tak jak jego bliźniak z pobliskiego Budzisławia Kościelnego.

Więcej >>>
Z notatnika krajoznawcy >>
Z drewnianego notatnika >>
Z notatnika keszera >>
Link | polskaniezwykla.pl

Monumentalna, drewniana bryła świątyni robi wrażenie, jednak zajrzyjmy do jej środka. Wyposażenie wnętrza utrzymane jest w stylu barokowo-klasycystycznym, z elementami gotyckimi. Wnętrze zdobi belka tęczowa z wyciętym napisem fundacyjnym, a na niej późnogotycka grupa ukrzyżowania z figurą Ukrzyżowanego przy asyście Maryi i św. Jana (z poł. XV w.).

W ołtarzu głównym, z początku budowy świątyni, znajduje się gotycka, łaskami słynąca rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem z ok. 1420-1430 r. (w niszy w kształcie prostokąta, zwieńczonej zamkniętym łukiem).

Do tej od wieków otoczonej kultem figury (świadczą o tym korony i wota wdzięczności) jeszcze wrócę w artykule z serii o gotyckich Madonnach. Nad Piękną Madonną, w górnej kondygnacji obraz św. Michała Archanioła wg Rafaela, z początku XX w. Dwa ołtarze boczne barokowo-klasycystyczne z II poł. XVIII w. (w jednym obraz św. Józefa z Dzieciątkiem a w drugim św. Mikołaj – obecnie w renowacji).

Więcej >>>
Z notatnika krajoznawcy >>
Z drewnianego notatnika >>
Z notatnika keszera >>
Link | pojezierze24.pl

Pieczołowicie odrestaurowany wiatrak koźlak w Budzisławiu Kościelnym stanowi materialne świadectwo historycznego przemysłu przetwórstwa rolniczego we wschodniej Wielkopolsce. Jako nieliczny w tej części regionu tego typu obiekt jest udostępniony do zwiedzania, posiadając równocześnie zaplecze naukowo-muzealne w mieszczącym go wraz z pobliską chatą młynarza kompleksie lokalnej Izby Pamięci Wsi, Młynarstwa i Rolnictwa.

Więcej >>>
Z notatnika krajoznawcy >>
Z drewnianego notatnika >>
Z notatnika keszera >>
Link | turystyka.konin.pl
Link | zabytek.pl

W Mogilnie, leżącym w pobliżu ważnego traktu z Gniezna do Kruszwicy, na wzgórzu położonym na niewielkim półwyspie nad Jeziorem Mogileńskim, istniał jeden z ważniejszych grodów powstającego państwa polskiego. Około 1050 roku, w obrębie osady grodowej Kazimierz Odnowiciel założył klasztor benedyktynów, a piersi zakonnicy przybyli z Bawarii lub Nadreni

G

Na szczególną uwagę zasługuje „kościół dolny”. Krypta zachodnia – jako jedna z trzech takich w Europie – jest świadkiem chrześcijańskiego ducha Europy. Kolumna zwana „opat” znajdująca się w centrum tej dziewiczej krypty, dźwiga na sobie wiek historii. Kamienny, surowy ołtarz w krypcie wschodniej daje świadectwo, że odprawiano tu nabożeństwa przez 800 lat. Kamień tworzący środkową część płyty ołtarza wytarł się od częstego „użytkowania” i powstało wgłębienie. W podziemiach znajduje się też szkatułka – trumna z kośćmi świątobliwego ojca przeora Maura Buzewskiego.

Więcej >>>
Link | klasztor.mogilno.com.pl

Mapa regionu jest wesołą twórczością własną. Dokładniej rzecz ujmując - jest albo mapą na Guglach, albo zrzutem ekranu z tychże map. Dotyczy wybranego regionu.

Legenda zaś jest następująca. Główna atrakcja jest oznaczona "ikonkami wyróżniającymi się". Mogą to być domy podcieniowe, architektura drewniana, lub inne atrakcje turystyczne danego regionu.

Pozostałe ikonki sugerują, że jest tam "coś". Coś co jest: a) fajne b) ładne c) warte zobaczenia d) lokalną atrakcją e) inne. To coś może być: wiatrakiem, zamkiem, muzeum, latarnią morską, czy czymś zupełnie innym. Prawdopodobnie nie będzie to atrakcja komercyjna. No chyba, że będzie.

Mapa jest poglądowa - bo nie ma większej przyjemności, niż odrywanie po swojemu. Ale nie ma większego bezsensu, niż wyważanie otwartych drzwi. Zrobiłam tą mapkę dla siebie. Ale ponieważ czasami bywam miła, to się dzielę.

Więcej | Ta sama mapa na Guglach - wersja robocza