Aktualizacja: 22.kwietnia'2022
  




Malta
i Gozo







Wyspiarskie państwo-miasto położone w Europie Południowej, na Morzu Śródziemnym, 81 km na południe od Włoch[6]. Obejmuje cały archipelag Wysp Maltańskich, jednakże większość ludności mieszka na głównej wyspie, w zespole miejskim Valletty[7] – stolicy Malty, w 2018 r. Europejskiej Stolicy Kultury.

Malta ma historię sięgającą tysięcy lat. Cywilizacja na Malcie zaczęła rozwijać się ponad 7000 lat temu[9]. W jaskini Ghar Dalam odnaleziono ceramikę stworzoną przez człowieka z około 5000 r. p.n.e.[10][11] Pierwsze większe budowle na Malcie – megalityczne świątynie zaczęto budować około 3600 r. p.n.e. Są one najstarszymi stojącymi budowlami w Europie i jednymi z najstarszych na świecie[12][13], są starsze niż piramidy w Egipcie[9]. W podobnym okresie powstało Hypogeum Hal Saflieni. Spuścizną tych budowli jest kilkanaście ruin, z czego siedem zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO[14][15]. Przez następne wieki wyspy maltańskie były pod panowaniem m.in. Fenicjan i Kartaginy (800–218 p.n.e.), Starożytnego Rzymu (218 p.n.e. – 870 n.e.), Arabów (870–1091), Hrabstwa i Królestwa Sycylii (1091–1530), Zakonu Maltańskiego (1530–1798) oraz Wielkiej Brytanii (1800–1964/1974). Losy wysp maltańskich mają dziś odzwierciedlenie w kulturze, języku i architekturze, czego przykładem jest Valletta z 320 zabytkami, czyniąc ją jednym z najbardziej zagęszczonych obszarów zabytkowych na świecie. Także ona została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO[16].

Współczesna Malta jest krajem rozwiniętym o bardzo wysokim wskaźniku rozwoju społecznego[17], dobrej jakości życia (w rankingu plasuje się pomiędzy Niemcami, Słowenią a Wielką Brytanią)[18] oraz wysokim wskaźniku zadowolenia z życia (14 miejsce na świecie)[19][20]. Jest członkiem Unii Europejskiej oraz kilkunastu organizacji międzynarodowych, w tym ONZ, OBWE i Wspólnoty Narodów. Obowiązującą walutą jest euro. Językami urzędowymi są maltański i angielski. Malta leży w strefie klimatu subtropikalnego[21] typu śródziemnomorskiego[22], z krótkimi, bardzo łagodnymi zimami, długim okresem z letnimi temperaturami oraz 300 dniami słonecznymi rocznie

na liście UNESCO:
>>> więcej na whc.unesco.org [EN]

Hypogeum w Hal Saflieni (K III / 1980)

Hypogeum jest rozległą budowlą podziemną, wykutą około 2,5 tys. lat temu, której ściany zewnętrzne opracowane są z wielkich płyt z różowego wapienia w technice muru cyklopskiego. Być może pierwotnie służyło ono jako świątynia, a w czasach prahistorycznych stało się nekropolią.


Miasto La Valetta (K I, VI / 1980)

Stolica Malty jest nierozerwalnie związana z historią zakonu szpitalniczego i rycerskiego ¦w. Jana Jerozolimskiego. Była ona rządzona kolejno przez Fenicjan, Greków, Kartagińczyków, Rzymian, Bizantyjczyków, Arabów oraz w końcu przez zakon joannitów. 320 zabytków La Valetty, skupionych na obszarze 55 ha, stanowi jeden z najbardziej skoncentrowanych zespołów zabytkowych na świecie.


Świątynie megalityczne (K IV / 1980-1992)

Na wyspach Malta i Gozo znajduje się siedem świątyń megalitycznych, z których każda powstała w wyniku odmiennego rozwoju. Dwie świątynie Ggantija, na Gozo, są unikalne ze względu na ich gigantyczną strukturę pochodzącą z epoki brązu. Świątynie Hagar Qin, Mnajdra i Tarxien, na Malcie, są jedynymi w swoim rodzaju arcydziełami architektonicznymi, zważywszy na ograniczone środki, którymi dysponowali ich budowniczowie. Zespoły Ta'Hagrat oraz Skorba świadczą o tradycji budowy świątyń, przekazywanej na Malcie z pokolenia na pokolenie.

Tentative list:


  • Coastal Cliffs (1998)
  • Qawra/Dwejra (1998)
  • Cittadella (Victoria - Gozo) (1998)
  • Knights' Fortifications around the Harbours of Malta (1998)
  • Mdina (Citta' Vecchia) (1998)
  • Maltese Catacomb Complexes (1998)
  • Victoria Lines Fortifications (1998)


  • Copyright © MUWIT.pl    O portalu |  autorzy |