Aktualizacja: luty'18



Świnoujście
cz. 2 - Co zobaczyć w Świnoujściu i okolicy?



Co zobaczyć w Świnoujściu?:

Świnoujście, jako miasto nadbałtyckie, z dumą prezentuje swoją nadmorską tradycję. W kościele Chrystusa Króla zawieszono drewniany model żaglowca z XIX wieku, a w Muzeum Rybołóstwa Morskiego (w dawnym ratuszu) prezentowane są wszelkie narzędzia związane z zawodami morskimi. Można tu znaleźć nie tylko stare sieci rybackie, narzędzia oraz okazy fauny morskiej, ale również stare narzędzia nawigacyjne.

Miasto zawdzięcza swoją nazwę "ujściu Świny", jednej z trzech cieśnin łączącej Zalew Szczeciński z Bałtykiem. Świna ma długość ok. 16 km, szerokość od 100-1000 m. Tworzy deltę wsteczną (jedyną w Polsce) z 44- Ma wyspami. Jako, że cieśnina leży w całości w gminie miejskiej Świnoujście, miasto nazywane jest "miastem na 44 wyspach". Większość z nich jest niezamieszkała, w lecie na niektórych prowadzony jest wypas krów i owiec.


Choć centrum miasta znajduje się na polskim skrawku wyspy Uznam, to jego centrum komunikacyjne jest zlokalizowane na zachodnim brzegu wyspy Wolin. Dzielnica, w którym znajdują się terminale promów międzynarodowych oraz promów lokalnych, jest dzielnicą przemysłową Świnoujścia. Warszów (lub Osiedle Warszów) administracyjnie został włączony do Świnoujścia w 1959 roku.

W porcie- oprócz zabudowy portowej i licznych statków- znaleźć można również zabytkowy budynek kapitanatu portu, zbudowany w czasach największego rozwoju portu.

Świnoujście to wszak port handlowy, pasażerski i promowy. Oferuje połączenia z Kopenhagą oraz szwedzkimi portami: Trelleborg i Ystadt. W sezonie letnim oferowane są również połączenia z wyspą idealną na rower - najłatwiej na Bornholm dostać się właśnie ze Świnoujścia.

Na wschodnim (już wolińskim) brzegu Świny, znajduje się najwyższa na Wybrzeżu, latarnia morska (38 metrów). Jej światło jest widoczne z odległości 21 mil morskich (w przybliżeniu 39 km.

Symbolem Świnoujścia jest Stawa Młyny w formie wiatraka, na zachodnim brzegu Świny. 500 metrów od niej znajduje się Stawa Galerianowa- wspomagająca Stawę Młyny (jeśli można tak rzec).

Stawą nazywany jest znak nawigacyjny, umieszczony na stałe na brzegu lub wbity w dno morza (bez kotwicy). Zespół znaków nawigacyjnych składa się na nabieżnik, wskazujący kierunek przy wpływaniu do portu. Najbardziej rozpoznawalne stawy w Polsce to stawa Młyny oraz stawa Galerianowa, również w Świnoujsciu.


Fort Anioła i Fort Gerharda
Przybrzeżne wyspy Bałtyku zawsze były łakomym kąskiem dla najeźdźców. Poczynając od Wikingów, a na działaniach wojennych II Wojny Światowej skończywszy. W Wolinie corocznie organizowany jest Festiwal Wikingów, zaś w Świnoujściu można oglądać pozostałości umocnień z II Wojny Światowej. Niedawno udostępniono zwiedzającym Fort Zachodni. Do najbardziej znanych należy Fort Anioła, wzorowany na rzymskim Zamku Anioła, oraz Fort Gerharda z ekspozycjami dotyczącymi świnoujskich fortyfikacji.

Wyspa Karsibór:
Wyspa Karsibór jest trzecią, zamieszkałą wyspą Świnoujścia. Na wyspie znajduje się osada, nosząca tę samą nazwę co wyspa, Karsibór.

Jest to bardzo stara pomorska nazwa. W pomorskim języku "karś", "karśniawy" znaczy "lewy", co obecnie możemy tłumaczyć jako "bór po lewej stronie".

Basen U-bootów
Miłośników militariów zaprasza wyspa Karsibór (południowo- wschodnia część wyspy Uznam), gdzie wprawne oko wypatrzy ruiny hali warsztatowej oraz basen U-Bootów.

Jest to betonowa konstrukcja umiejscowiona w sztucznej zatoczce Świny. Od 1944 roku była to baza łodzi podwodnych 4 szkolnej flotylli Kriegsmarine ze Szczecina, kutrów torpedowych i promów 8 AF-Flotille. Obok basenu stoi jeszcze ruina hali warsztatowej, w której obsługiwano zawijające tu okręty. Po drugiej wojnie światowej, z basenu korzystały głównie statki wycieczkowe białej floty oraz barki rzeczne, transportujące głównie z portu przeładunkowego w Świnoujściu węgiel, rudy żelaza oraz nawozy. Osoby niewyspecjalizowane w tematyce wojennej, zauważą zapewne jedynie wędkarzy, często korzystających z dawnej bazy promów wojskowych.

Po drugiej stronie wody, w miejscowości Zalesie (konkretnie w lesie, za wsią, po północnej stronie drogi) znajdują się fundamenty niemieckiej wyrzutni eksperymentalnej V3, nad której udoskonaleniem pracowano jeszcze w 1945 roku. Warto wspiąć się na wzgórze, żeby zobaczyć ogrom przedsięwzięcia - działo miało rekordowy zasięg 100 km!


W niewielkim lasku w Karsiborzu znajduje się piękny zabytkowy wiejski cmentarzyk, o którego istnieniu nie wiedzą często nawet rodowici mieszkańcy Świnoujścia. Tymczasem znawcy zabytków kultury materialnej twierdzą, że jest to jedna z najlepiej zachowanych małych, wiejskich nekropolii w Polsce.

We wschodniej części wyspy Karsibór znajduje się zabytkowy kościół gotycki, zbudowany w XV wieku, z wieżą dobudowaną w XVIII. We wnętrzu zabytkowy XV wieczny ołtarz (częściowo zrekonstruowany, po kradzieży dokonanej w latach 90-tych) i ambona z XVIII. Jest też model statku "Kolumbia" znaczących rozmiarów, będący kopią modelu z 1668 roku, a wykonany w 1909 roku.


Ptasi rezerwat - Karsiborska Kępa znajduje się na północy wyspy i jest pierwszym rezerwatem Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków. Zajmuje 180 ha podmokłych łąk Karsiborskiej Kępy.

To lęgowisko ptaków siewkowatych i jedno z trzech najcenniejszych obszarów występowania wodniczki. Na terenie ostoi występują też inne rzadkie gatunki: orzeł bielik, kania rdzawa, błotniak łąkowy, derkacz, batalion - gatunki zaliczane do wymierających w skali świata. Ogółem ponad 140 rzadkich gatunków ptaków, które można podglądać o każdej porze roku. Przewodnicy, ornitolodzy chętnie oprowadzają turystów by przybliżyć nam życie skrzydlatych braci.




 
Po niemieckiej stronie:


Obustronna ochrona:

Naturpark Insel Usedom

Naturpark Insel Usedom Po zachodniej stronie wyspy znajduje się Naturpark Insel Usedom, którego głównym celem jest znalezienie równowagi między ochroną przyrody, a wypoczynkiem turystów. Uznam jest bowiem jednym z najchętniej odwiedzanych regionów północnych Niemiec. Znajdują się tu piękne plaże, znane kąpieliska, a wszystko to w otoczeniu jezior, urwisk i wzgórz morenowych. Dla ochrony fauny i flory oraz przyrody nieożywionej, stworzono tutaj kilkanaście rezerwatów przyrody.


Wolin niejedno ma imię :


Obustronna ochrona:

Woliński Park Narodowy

Po polskiej stronie- już na wyspie Wolin - stworzono Woliński Park Narodowy, chroniący najpiękniejszy odcinek polskiego wybrzeża klifowego, dobrze zachowane lasy bukowe, unikalną- wyspiarską delta Świny oraz przybrzeżny pas wód Bałtyku. Ma on prawie 110 km2- z czego 40% stanowią wody Zatoki Pomorskiej i Zalewu Szczecińskiego. Chroniony tu jest przede wszystkim najwyższy w Polsce klif morski. Klify ciągną się na wschód od Międzyzdrojów i ich najwyższymi punktami są : Góra Gosań i Kawcza Góra. Z tej ostatniej można dojść czarnym szlakiem do Pokazowej Zagrody Żubrów. W Wolińskim Parku Narodowym stworzono wiele punktów edukacyjnych, jak również platform widokowych.

W Wolińskim Parku Narodowym warto zobaczyć też Jezioro Turkusowe w Wapnicy. Nazwa Jeziora pochodzi od koloru jego wód, a miejscowości - od złoża wapnia (kredy piszącej). Warto zobaczyć też 400-letni Dąb "Prastary" oraz likwidowane szyby naftowe.


jomsborg-vineta:


Wikingowie na Wolinie Zwiedzając rekonstrukcje zabudowań mieszkalnych i rzemieślniczych z okresu wczesnego średniowiecza – od IX do XI wieku, można zobaczyć jak mogło wyglądać życie codzienne dawnych ludzi, jak mieszkali i pracowali.
Co roku, w sierpniu, odbywa się tutaj Festiwal Słowian i Wikingów. Poza sierpniem można zwiedzać skansen Wikingów, a dokładniej rzecz ujmując, rekonstrukcję osady, bo jak wiadomo grabieżcy nie zostawili suchej drzazgi po osadzie... Skansen prowadzony jest przez pasjonatów, z pomysłem, werwą i zacięciem godnym podziwu.

We wnętrzach chat o różnej konstrukcji można obejrzeć repliki mebli, narzędzi i przedmiotów codziennego użytku sprzed 1000 lat. Warsztaty archeologii eksperymentalnej tym różnią się od normalnego muzeum czy skansenu, że wszystkie eksponaty i całe wyposażenie można nie tylko oglądać, ale także dotykać, samodzielnie wypróbować działanie różnych narzędzi czy siadać na "historycznych" krzesłach, położyć się na łóżku, czyli po prostu na chwilę przenieść się w czasy dawnych Słowian i Wikingów.


Stowarzyszenie Centrum Słowian i Wikingów Wolin - Jomsborg - Vineta w Wolinie ma od niedawna swoją łódź. Jest to rekonstrukcja łodzi słowiańskiej z początku XII wieku. W przyszłości przy wolińskim skansenie ma zostać zrekonstruowane także wybrzeże z X wieku.
- To rekonstrukcja łodzi słowiańskiej z początku XII wieku odkrytej przed kilkudziesięcioma laty w Kamieniu Pomorskim - mówi Agnieszka Gawron-Kłosowska ze Stowarzyszenia Centrum Słowian i Wikingów Wolin - Jomsborg - Vineta.-- Była to najprawdopodobniej łódź Handlowa. Jest ona wykonana z dębu. Waży trzy tony, ma 12 metrów długości i 2,70 metrów szerokości. Powierzchnia żagla wynosi 38 metrów kwadratowych. Łódź zbudowana została w skansenie Torgelon w ramach międzynarodowego projektu "Lagomar", Interreg III B. Koordynatorem projektu był Uniwersytet w Rostocku. W czasie festiwalu do Wolina przypływa pięć lub sześć łodzi. Teraz stowarzyszenie ma własną łódź.
Wolin Niewielkie miasteczko, niegdyś potężna osada, utożsamiana z legendarną Winetą lub Jomsborgiem. Zabudowa ciągnęła się przez 4 km, a mieszkało tu ok. 6-8.000 mieszkańców. Na ówczesne warunki było to potężne miasto.

Dziś w Wolinie można zobaczyć fragment murów miejskich, kościół św. Mikołaja z drewnianymi emporami. Po zwiedzeniu skansenu (absolutnej perły regionu) warto wstąpić do muzeum regionalnego z ekspozycją archeologiczną (znajduje się tu figurka Światowida o 4 twarzach).
Przed muzeum znajduje się głaz pamiątkowy, przypominający o śmierci króla duńskiego Haralda Sinozębego (w 986 roku.)

Międzyzdroje Kurort nadmorski, gdzie odbywa się corocznie festiwal w Międzyzdrojach. Znany przede wszystkim z Promenady Gwiazd, znajdującej się niedaleko hotelu Amber Baltic.
Obowiązkowym punktem wycieczki po Międzyzdrojach jest MOLO- niegdyś drewniane, dziś betonowe. Dziś molo w Międzyzdrojach ma 395 metrów i roztacza się z niego wyśmienity widok na panoramę okolicy.