Szlak architektury drewnianej
na Opolszczyźnie



Informator:


O szlaku:

Specjalny szlak – Szlak Architektury Drewnianej zaczyna się w skansenie Wsi Opolskiej w Opolu Bierkowicach i prowadzi 100 km na wschód m.in. przez: Czarnowąsy, Dobrzeń Wielki, Kolanowice, Laskowice, Bierdzan, Lasowice Wielkie i Małe, Chocianowice, Olesno.- to jedna z nielicznych tego typu informacji. Szlak najprawdopodobniej jest planowany, ale do zrealizowania jeszcze pozostało dużo pracy.


Szlak kościółków drewnianych:




Jednym z charakterystycznych elementów wiejskiego pejzażu Opolszczyzny są drewniane kościoły. Z ogólnej liczby 65 (w większości zrębowych, ale również szkieletowych i konstrukcji mieszanej – z elementami murowanymi) największe ich skupisko występuje w północnej części województwa.
Kościoły są najstarszymi zabytkami budownictwa drewnianego. Uważa się że w połowie XIV w. Na Śląsku było ok. 100 murowanych kościołów i blisko 670 drewnianych. Te proporcje z biegiem czasu przesuwały się na korzyść kościołów murowanych, i na przełomie XVII/XVIII w. ilość drewnianych świątyń zmniejszyła się do ok. 500. Dane liczbowe z Górnego Śląska ukazują, że w 1870 było tam ok. 200 drewnianych kościołów, a kilkadziesiąt lat później, na przełomie XIX i XX w – 154. Najstarsze zachowane do dziś, to konstrukcje dopiero XVI- wieczne:

  • Baldwinowice, pow. Namysłów (prezbiterium i zakrystia murowane z cegły przed 1414 r.),
  • Bąków, pow. Kluczbork (z XVI- wiecznymi polichromiami i tryptykiem z 2.poł XIV w.),
  • Bierdzany, pow. Opole (z XVIII- wieczną polichromią, znaną jako Śmierć Bierdzańska),
  • Brzezinki, pow. Kluczbork (z oryginalnym drewnianym ogrodzeniem z bramą cmentarną),
  • Jakubowice, pow. Kluczbork,
  • Krzyżowice, pow. Brzeg (z XV- wiecznym murowanym prezbiterium),
  • Lasowice Wielkie, pow. Kluczbork,
  • Maciejów, pow. Kluczbork,
  • Miechowa, pow. Kluczbork,
  • Nasale, pow. Kluczbork (translokowany w 1936 r. ze Zdziechowic bez odbudowania wieży), - Update: Kościół niestety doszczętnie spłonął... (info: 2017)
  • Olesno (kościół wzniesiony w 1518 r. i rozbudowany w 1668 r. o system pięciu kaplic),
    Kościół odpustowy św. Anny z 1518 r., rozbudowany w 1668-70 r. Na rzucie gwiazdy z pięcioma kaplicami. Interesujący przykład kościoła pątniczego i jeden z najciekawszych kościołów drewnianych no Śląsku. Bogaty barokowy wystrój wnętrza z XVII i XVIII w.
  • Proślice, pow. Kluczbork,
  • Przewóz, pow. Kędzierzyn- Koźle (przeniesiony w 1936 r. z Gierałtowic),
  • Sowczyce, pow. Olesno (translokowany w 1917 r. z Łomnicy),
  • Uszyce, pow. Olesno,
  • Wierzbie, pow. Olesno,
  • Zimna Wódka, pow. Strzelce Opolskie.


  • Kościoły spoza szlaku:


    Kościół w Obórkach:


      |     |     |  

    GPS: 50.79307, 17.42987


    Kościół pw. św. Piotra i Pawła, obecnie kościół polskokatolicki , należy do szlaku polichromii brzeskich. Zbudowany został w XVI w. Uwagę przykuwa różnorodność materiału budowlanego: drewniana nawa, prezbiterium konstrukcji szkieletowej, drewniana wieża z 1775 r. z baniastym hełmem oraz wspaniały dach kryty gontem. We wnętrzu zauważyć można drewniany, polichromowany strop z XVII w.




  • Chocianowice Kościół pogrzebowy Narodzenia NMP z 1662 r. Wyposażenie wnętrza barokowe.

  • Czarnowąsy Kościół odpustowy św. Anny z 1687 r., otoczony podcieniami (sobotami). Wystrój wnętrza barokowy. Kościółek spalił się w 2005 roku, podjęta została decyzja o jego odbudowie.

  • Dobrzeń Wielki Kościół odpustowy św. Rocha z 1658 r. otoczony podcieniami. Wyposażenie wnętrza barokowe.

  • Kolanowice Kościół św. Barbary, z 1678 r., no obecnym miejscu od 1810 r. (pierwotnie za murami Opola), otoczony podcieniami. Wyposażenie wnętrza barokowe.

  • Lasowice Małe Kościół Wniebowzięcia NMP z 1688 r. Ołtarze i wyposażenie wnętrza barokowe.

  • Laskowice Kościół cmentarny św. Wawrzyńca z 1686 r. częściowo otoczony podcieniami. Wewnątrz barokowy ołtarz z poł. XVII w.

  • Stare Olesno Kościół Marii Magdaleny z 1680 r. gruntownie odnowiony w latach 1955-59. Wewnątrz XVII- wieczny obraz Matki Boskiej.

  • Wędrynia Kościół św. Jana Chrzciciela z przełomu XVII i XVIII w. odnowiony w 1959 r., wieża dobudowana w 1818 r. Wystrój wnętrza późnobarokowy z XVIII w.
  • Skanseny:



    Muzeum Wsi Opolskiej:

      |     |     |  

    GPS: 50.682333, 17.863295
    "W pośrodku chylących się ku ziemi starych zagród wieśniaczych, pokryty mchem drewniany kościółek, stary młyn wodny, wiatrak, spichlerze zbożowe, kuźnia i nieodzowna karczma – to obraz wsi sprzed wielu laty. Taka właśnie kontrastowa wieś w dobie rakiet szybujących ku powierzchni srebrnego globu, powstanie w Opolu na malowniczej wyspie Bolko, objętej uściskiem lśniącej wstęgi Odry" – tak zapowiadano w prasie opolskiej powołanie muzeum typu skansenowskiego na przełomie lat 50. i 60. Co prawda nie na Wyspie Bolko, ale jednak już wkrótce, bo w 1961 roku Muzeum Wsi Opolskiej powołano do życia.

    Muzeum Wsi Opolskiej w Opolu to jedyne muzeum na wolnym powietrzu w województwie Opolskiem i jedno z czterech tego rodzaju, położonych w historycznych granicach Śląska. Jeden z ładniejszych skansenów na trasie MUWITu. Utworzono tu 8 zagród z regionu oleskiego i opolskiego. Zdecydowana większość obiektów prezentuje zrębową konstrukcję ścian. Przy ogrodzony płotami żerdziowymi domach założono ogródki kwiatowo- ziołowe i warzywne. Na polach uprawia się proso, pasternak, proso i grykę. Skansen niewątpliwie żyje- mieliśmy przyjemność obserwować jak kładziono strzechę. U kowala w kuźni mój tata dostał zagadkę techniczną. Dzieci sobie może z tą zagadką radzą- pan inżynier poległ:) Dla mnie to miejsce ma szczególne znaczenie, bo po latach spotkałam tam mojego wspaniałego opiekuna praktyk w Pstrążnej- pana dra Euzebiusza Gila, kompletnie niestereotypowego, kochanego, uroczego opiekuna i wyśmienitego specjalistę, maniaka i pasjonata.

    Pracownicy oprowadzają po obiektach- jak wiadomo ludzie są różni, dlatego polecam następujących przewodników:
    pani Lodzia - opiekun w chałupie gbura. Dość duża wiedza, umiejętność przekazania i przede wszystkim uśmiech. Przeurocza i bardzo kompetentna pani.
    Mój prywatny profesor- Euzebiusz Gil- opiekun młyna. Bez komentarza- jeśli odpowiednio zagadacie możliwe ze nie wyjdziecie z młyna przed zmrokiem. Update: Pan profesor już niestety nie opiekuje się opolskim młynem. Zostawiam jednak notkę - dla potomności.
    Pan Kowal o nieznanym imieniu, ale widoczny na zdjęciach. Tak unikatowy, że nie sposób go pomylić z nikim innym. Fachowiec. Pasjonat. Idealny do przekazywania wiedzy zarówno dzieciom jak i dorosłym.