Aktualizacja: 30.październik'2022
  




Strzelno
Przewodnik z cyklu PLUS



Miasto w województwie kujawsko-pomorskim, położone na terenie tzw. Białych Kujaw (zwanych też Kujawami Garbatymi – od wydmowych pagórków piaszczystych ciągnących się na południu). Ze Strzelnem wiążą się legendy o św. Wojciechu, który miał tędy przejeżdżać na wyprawę misyjną do kraju Prusów. Ważny punkt na trasie Szlaku Piastowskiego.
.

Co zobaczyć?:

Rotunda św. Prokopa

Jeden z najbardziej znanych obiektów architektury romańskiej w Polsce i największy zachowany przykład romańskiej rotundy. Prawie wszystko z tego kościoła zbudowane jest z ciosów granitowych, z elementami konstrukcyjno-dekoracyjnymi z piaskowca, a cegła jest elementem zastosowanym nieco później. Do 1779 r. świątynia funkcjonowała pw. św. Krzyża. Za czasów wojen napoleońskich od 1812 r. służyła jako spichlerz, następnie jako dzwonnica.



W okolicy:
Najbliższy przewodnik:
Bydgoszcz >>>

Na północ:

Jezioro Pakoskie

Jezioro Pakoskie zajmuje dno wąskiej rynny polodowcowej, pierwotnie miało powierzchnię 754 ha. W wyniku prac hydrotechnicznych, przeprowadzonych w latach 1970-1975, utworzono tzw. Zbiornik Pakoski. Ze względu na niedobór wody w regionie istniała potrzeba budowy zbiornika retencyjnego. Po spiętrzeniu poziom lustra wody podniósł się o 4,5 m, wskutek czego wzrosła wielkość akwenu. Jego długość wynosi 15,5 km, szerokość - 2 km, a maksymalna głębokość - 19,3 m.






Biskupin

To miejsce, gdzie we wczesnej epoce żelaza istniała osada obronna kultury łużyckiej. Jej odkrycie w 1934 roku pod wodami Jeziora Biskupińskiego stało się jednym z najważniejszych dokonań polskich archeologów, zaznaczającym przełom w stanie wiedzy o pradziejach. Przetrwanie prawie kompletnych fundamentowych konstrukcji drewnianych rozległego osiedla, z reliktami domostw, ulic, wałów i urządzeń technicznych, było zjawiskiem wyjątkowym, swoistą sensacją archeologiczną na miarę europejską.

Obejmuje on obszar około 38 ha z licznymi śladami dawnego osadnictwa, od epoki kamienia po wczesne średniowiecze. Z nich najsłynniejsze jest stanowisko na półwyspie Jeziora Biskupińskiego z pozostałościami osady obronnej z przełomu epok brązu i żelaza – niezwykle istotne dla tzw. „archeologii mokrej” zajmującej się stanowiskami bagiennymi i torfowymi. Jego odkrycie znalazło się w gronie 100 najważniejszych archeologicznych odkryć XX wieku


Najbliższy przewodnik:
Ciechocinek >>>

Na wschód:

Mysia Wieża w Kruszwicy

Kruszwica nazywana jest legendarną stolicę Polski. W czasach rzymskich przebiegał tędy szlak bursztynowy. We wczesnym średniowieczu, w plemiennym państwie Goplan, strategiczna rola Kruszwicy wynikała z położenia na przeprawie przez jezioro Gopło, na szlaku, który przez Kujawy łączył Mazowsze i Wielkopolskę z Pomorzem.

Najcenniejszym zabytkiem Kruszwicy, niepisanym symbolem miasta jest ceglana, gotycka wieża samotnie stojąca na Wzgórzu Zamkowym u nasady Półwyspu Rzępowskiego, zwana Mysią. Wieża jest ośmioboczna, ma 32 m wysokości i wraz z resztami murów stanowi pozostałość zamku obronnego z XIV w. Zamek ten zbudowano z fundacji króla Kazimierza Wielkiego ok. 1350 r. w miejscu starego grodu. Kruszwicki zamek pełnił bardzo ważną funkcję strategiczną, był warownią na pograniczu polsko-krzyżackim. Po zawarciu w 1466 r. II pokoju toruńskiego kazimierzowski zamek pełnił już tylko funkcje administracyjne, był siedzibą kasztelanii i starostwa grodowego.


Najbliższy przewodnik:
Konin >>>

Na południe:

Skansen Archeologiczny w Mrówkach

Ukryta dziś w lesie na półwyspie Jeziora Kownackiego, otoczona bagnami i dodatkowo fosą wznosi się do dziś trudno dostępna „fortalicja”, zwana w nomenklaturze archeologicznej „gródkiem stożkowatym”. Stanowi przykład pozostałości obronnych siedzib bogatych rodów, tworzących elitę społeczną okolicy. Pojawiły się one w Polsce w drugiej połowie XIII wieku i od tego czasu obronne dwory na kopcach stały się stałym elementem krajobrazu przez kilka stuleci aż po wiek XVIII. Zależnie od możliwości finansowych właścicieli miały one różną formę i skalę, a w związku z tym różne walory obronne. Przeważnie miały one postać drewnianej wieży mieszkalnej lub w późniejszych wiekach murowanej „kamieniczki” sytuowanej na kopcu otoczonym fosą. Budowano je głównie z myślą o ochronie przed zajazdem złego sąsiada, rabusiami, rodzinnym konfliktem majątkowym czy zbuntowanym chłopstwem.

Wilczogóra - koźlak

W Wilczogórze, wsi położonej koło Wilczyna w powiecie konińskim ziemskim, zachował się drewniany wiatrak-koźlak pochodzący z 1781 r. Nieczynna od wielu lat budowla niestety pozbawiona jest skrzydeł. Pozostaje mieć nadzieję, że będzie miał szansę na odnowienie tak jak jego bliźniak z pobliskiego Budzisławia Kościelnego.

Siedlimowo - kościół drewniany

Monumentalna, drewniana bryła świątyni robi wrażenie, jednak zajrzyjmy do jej środka. Wyposażenie wnętrza utrzymane jest w stylu barokowo-klasycystycznym, z elementami gotyckimi. Wnętrze zdobi belka tęczowa z wyciętym napisem fundacyjnym, a na niej późnogotycka grupa ukrzyżowania z figurą Ukrzyżowanego przy asyście Maryi i św. Jana (z poł. XV w.). W ołtarzu głównym, z początku budowy świątyni, znajduje się gotycka, łaskami słynąca rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem z ok. 1420-1430 r. (w niszy w kształcie prostokąta, zwieńczonej zamkniętym łukiem). Do tej od wieków otoczonej kultem figury (świadczą o tym korony i wota wdzięczności) jeszcze wrócę w artykule z serii o gotyckich Madonnach. Nad Piękną Madonną, w górnej kondygnacji obraz św. Michała Archanioła wg Rafaela, z początku XX w. Dwa ołtarze boczne barokowo-klasycystyczne z II poł. XVIII w. (w jednym obraz św. Józefa z Dzieciątkiem a w drugim św. Mikołaj – obecnie w renowacji).

Budzisław Kościelny - wiatrak Szczepan

Pieczołowicie odrestaurowany wiatrak koźlak w Budzisławiu Kościelnym stanowi materialne świadectwo historycznego przemysłu przetwórstwa rolniczego we wschodniej Wielkopolsce. Jako nieliczny w tej części regionu tego typu obiekt jest udostępniony do zwiedzania, posiadając równocześnie zaplecze naukowo-muzealne w mieszczącym go wraz z pobliską chatą młynarza kompleksie lokalnej Izby Pamięci Wsi, Młynarstwa i Rolnictwa.


Najbliższy przewodnik:
Gniezno >>>

Na zachód:

Klasztor w mogilnie

W Mogilnie, leżącym w pobliżu ważnego traktu z Gniezna do Kruszwicy, na wzgórzu położonym na niewielkim półwyspie nad Jeziorem Mogileńskim, istniał jeden z ważniejszych grodów powstającego państwa polskiego. Około 1050 roku, w obrębie osady grodowej Kazimierz Odnowiciel założył klasztor benedyktynów, a piersi zakonnicy przybyli z Bawarii lub Nadrenii.

Na szczególną uwagę zasługuje „kościół dolny”. Krypta zachodnia – jako jedna z trzech takich w Europie – jest świadkiem chrześcijańskiego ducha Europy. Kolumna zwana „opat” znajdująca się w centrum tej dziewiczej krypty, dźwiga na sobie wiek historii. Kamienny, surowy ołtarz w krypcie wschodniej daje świadectwo, że odprawiano tu nabożeństwa przez 800 lat. Kamień tworzący środkową część płyty ołtarza wytarł się od częstego „użytkowania” i powstało wgłębienie. W podziemiach znajduje się też szkatułka – trumna z kośćmi świątobliwego ojca przeora Maura Buzewskiego.


Copyright © MUWIT.pl    O portalu |  autorzy |