Aktualizacja: wrzesień'2020



Gorczański Park Narodowy



Dane teleadresowe:


Gorczański Park Narodowy- Dyrekcja
Poręba Wielka 590
34-735 Niedźwiedź
tel/fax: (0-18)33 17 207
e-mail: gpn@gorcepn.pl




źródło fotografii



Park obejmuje centralną najwyższą część masywu Gorców, z najwyższym szczytem Turbaczem (1310 m n.p.m.).
Utworzony został w 1980 roku. Zajmuje powierzchnię: 6750,00 ha.


Gorce to łatwo wyodrębnialna grupa górska leżąca w Beskidzie Zachodnim, wchodzącym w skład Karpat Zewnętrznych. Od południa graniczy z Kotliną Nowotarską, od wschodu poprzez doliny rzeczne z Beskidem Wyspowym, od północy przylega do doliny Raby i dolina Mszanki, a zachodnią granicę stanowi górny bieg Raby i doliny Lepietnicy.

GPN leży w obrębie płaszczowiny Magurskiej. Jest ona zbudowana z utworów piaskowo-zlepieńcowych poprzedzielanych cieńszymi warstwami łupkowo-piaskowcowymi. Charakteryzuje się łagodnymi kopulastymi wzniesieniami. Do utworów czwartorzędowych należą charakterystyczne kamieńce nadrzeczne, żwiry, piaski oraz gliny zwietrzelinowe i deluwandalne zboczowe. Na terasach cieków, miejscach wysięków i na młakach potworzyły się pokłady torfowe.

Sieć wodna parku należy do dwóch zlewni- Dunajca (69%) i Raby. Największym ciekiem jest rzeka Kamienica. Potoki na ogół biorą swój początek z młak. Niektóre tworzą malownicze przełomy i kaskady. Większość cieków należy do pierwszej klasy czystości wód. Z reguły są zanieczyszczane ściekami z osad ludzkich. Na terenie parku występuje kilka źródeł mineralnych.

Szata roślinna parku jest typowa dla Beskidów Zachodnich, o wyraźnej piętrowości i dużym udziale antropogenicznych zbiorowisk łąkowych. Charakter szaty jest typowo leśny - udział lasów przekracza 94.5% powierzchni parku. Przeważnie są to lasy stare, powyżej 100 lat. Panującymi gatunkami są świerk, buk i jodła.


mapa pochodzi ze strony parku



Lasy:



Zniszczone lasy pod szczytem Turbacza
foto: arch. MUWIT.pl


Piętra roślinne są dobrze wyodrębnione:
  • piętro regla dolnego rozciąga się od 600 m n.p.m. do 1150 m n.p.m. i zajmuje ok. 80% powierzchni parku. Dominują tutaj lasy buczyny karpackiej, miejscami ustępując tylko borom jodłowym i małym fragmentom buczyny kwaśnej. W dolnym biegu potoków pojawiają się płaty zespołu olszyny karpackiej. W miejscach o dużym uwilgotnieniu występują bujne zbiorowiska ziołoroślowe.

  • piętro regla górnego występuje w partiach szczytowych od wysokości 1150 m n.p.m. Dominuje górnoreglowy bór świerkowy ze sporadyczną domieszką buka, jodły i jarzębiny.
  • W obydwu reglach występują polany i hale pochodzenia antropogenicznego zajęte, w zależności od warunków siedliska i sposobu zagospodarowania, przez zbiorowiska łąkowe. 16 występujących tu zbiorowisk nieleśnych ogółem zajmuje ok. 5% powierzchni parku.

    Na terenie parku stwierdzono ok. 930 gatunków roślin naczyniowych, 250 gatunków mchów, 450 gatunków porostów, 116 gatunków wątrobowców. Flora chroniona parku liczy sobie 26 gatunków ściśle chronionych i 6 częściowo.

    Z rzadkich gatunków wymienić można: podejźrzona lancetowatego, zarzyczkę górską, urdzika karpackiego, paprotnicę górską, przywrotnika gorczańskiego, przywrotnika równoząbkowego i przetacznika alpejskiego.

    Spośród 37 gatunków ssaków stwierdzonych na terenie parku, cenne jest pojawianie się dużych drapieżników: niedźwiedzia i wilka, stałe występowanie wydry oraz plichowatych: popielicy, orzesznicy i koszatki. Występuje tu 96 gatunków ptaków, m.in. duże kuraki: głuszec i cietrzew oraz puchacz i bocian czarny.

    Płazy są reprezentowane przez 11 gatunków. Spośród entomofauny, cenne jest występowanie polesiaka górskiego- rzadkiego reliktu polodowcowego. Problemem ekologicznym jest masowe występowanie zasnui górskiej, która na przełomie lat 70/80-tych objęła gradacją 2800 ha górnoreglowych świerczyn, z czego prawie 500 ha stanowiły gołożery. W 1983 r. gradacja załamała się bez ingerencji człowieka.


    Flora:

    Fauna leśna - duża i mała:

    Ptaki:




    Copyright © MUWIT.pl    O portalu |  autorzy |