Aktualizacja: wrzesień'2020



Babiogórski Park Narodowy
"Gall Anonim"





Opracowano na podstawie:





Dane teleadresowe:

Babiogórski Park Narodowy- Dyrekcja
Zawoja 1403, 34-223 Zawoja
tel: (0-33) 877-51-10




źródło fotografii



   Utworzony został w 1955 roku, a w 1977 roku włączony do sieci Rezerwatów Biosfery, programem UNESCO MaB. Zajmuje powierzchnię: 3391,55 ha. Park leży na terenie masywu górskiego w Beskidzie Żywieckim w obrębie Beskidu Wysokiego. Najwyższy szczyt- Diablak 1725 m n.p.m. Masyw jest oddzielony od sąsiednich pasm na zachodzie przełęczą Jałowiecką (1017 m n.p.m.), na wschodzie przełęcz Krowiarki (986 m n.p.m.). Od północy przylega do doliny Skawicy, od południa łagodny stok przechodzi w płaską kotlinę Orawską, oddzielającą Babią Górę od wypiętrzenia Tatr

Masyw Babiej Góry uformowany w postaci wału o przebiegu równoleżnikowym ma ok. 11 km długości i 4.5 km szerokości. Przełęcz Brona (1408 m n.p.m.) dzieli go na dwie części:

  • wschodnią, obejmującą spłaszczenie wierzchowiny i ostre ściany Kościółków (1620m), wypiętrzenie Diablaka i obniżenie Sokolicy (1367 m), aż po przełęcz Krowiarki

  • zachodnią, mniejszą, obejmującą Małą Babią Górę ze szczytem Cyl (1517 m) po przełęcz Jałowiecką (1017 m n.p.m.)


  • Masyw Babiej Góry cechuje asymetria stoków, wynikająca z ukośnego upadu warstw w kierunku południowym. Stok północny o nachyleniu 35-65 stopni jest obszarem o bardzo urozmaiconej rzeźbie. Stok południowy w górnej części mniej stromy, w dolnej jest mocniej nachylony i pocięty głębokimi dolinami wciosowymi. Do najbardziej interesujących form rzeźby należą kotły, nisze i bruzdy, których dno jest wypełnione grubym rumoszem skalnym, piargi, osuwiska głazów i mas skalnych.

    Grzbietem Babiej Góry przebiega europejski dział wodny- po północnej stronie znajdują się cieki zlewni Bałtyku, po południowej- Morza Czarnego. Osobliwością Babiej Góry są naturalne stawki, których powierzchnie zmieniają się w ciągu roku. Masyw Babiej Góry został wypiętrzony w III-rzędzie. Z plejstocenu datują się młodsze formy, powstałe pod wpływem działania lokalnych lodowców. Park Narodowy obejmuje najwyższy masyw Karpat zewnętrznych- asymetryczną synklinę zbudowaną z piaskowców Magurskich, drobno- i średnioziarnistych, zawierających kwarc, skalenie i łupki fyllitowe. Kompleks piaskowców podścielają utwory fliszowe warstw podMagurskich i hieroglifowych.

    Na masywie Babiej Góry rośnie ok. 700 roślin naczyniowych, blisko 200 gatunków mchów, ponad 100 gatunków wątrobowców, przeszło 200 gatunków porostów i ok. 120 gatunków glonów, ponad 800 gatunków grzybów. W szacie roślinnej Parku wyróżnia się ponad 25 zespołów roślinnych, w tym 8 zespołów leśnych i zaroślowych. Roślinność występuje strefowo w zależności od zróżnicowania wysokościowego klimatu. Wykształciły się tutaj prawie wszystkie piętra roślinne charakterystyczne dla wysokich gór:
    1. piętro regla dolnego- od podnóża gór do ok. 1150 m n.p.m., występuje tylko na zboczach N, dominują lasy bukowe i bory mieszane- bukowo-jodłowo-świerkowe. Spotyka się też olszynę bagienną.
    2. piętro regla górnego- dochodzi do 1390 m, składa się głównie z wysokogórskich świerczyn, nie zmienionych działalnością człowieka, należących do zespołu karpackiego boru świerkowego. Obok świerczyn w piętrze tym występują inne zespoły leśne i zaroślowe. Najważniejsze z nich to jaworzyna karpacka, pojawiająca się w strefie przejściowej między reglami. Na polanach pojawiają się zbiorowiska ziołoroślowe, a przy górnej granicy lasu ziołorośla wietlicy alpejskiej. W tym zbiorowisku najczęściej pojawia się niezwykle rzadki okrzyn jeleni.
    3. piętro kosodrzewiny- do 1650 m, zespół kosodrzewiny rozciąga się pasmem, rzadko urozmaiconym kępami jałowca halnego, płatami borówki czarnej i brusznicy, płatami mchów, ziołoroślami miłosny górskiej.
    4. piętro halne- do 1725 m, jedyne dobrze wykształcone obok Tatr. Charakterystyczne są murawy wysokogórskie (z sitem skuciną i kostrzewź niską) i wyleżyska śnieżne, na których dominują mchy i wątrobowce. W okresie wiosny masowo zakwita sasanka alpejska. Wysokości podano jako średnie dla stoków N i S, które różnią się wartościami.


    Flora:


    Spośród roślin chronionych stwierdzono w granicach parku 54 gatunki: dziewięćsił bezłodygowy, gnieźnik leśny, gołek białawy, goryczki, storczyki, kruszczyk błotny i szerokolistny, lilia złotogłów, ozorka zielona, podkolan biały, listera jajowata, storczyca kulista, storczyk męski, storzan bezlistny, szafran spiski, śnieżyczka przebiśnieg, tajęża jednostronna, tojad mocny, widłaki: alpejski, goździsty, wroniec, wyblin jednolistny, zawilec narcyzowy, żłobik koralowaty, a z krzewów kosówka i wawrzynek wilczełyko.

    Charakterystyczne dla masywu B.G. są liczne rośliny wysokogórskie (ponad 70 gatunków). Do najbardziej interesujących należą: płożące się i niskopienne wierzby- wierzba zielna, wierzba żyłkowana i wierzba, zawilec narcyzowy, sasanka alpejska, jaskier skalny, różeniec górski, skalnica dwuletnia, pięciornik, przywrotnik wcięty i mocny, świetlik nadobny, bartsja alpejska, przetacznik różyczkowaty, goryczka kropkowana, sit skucina, kosmatka brunatna, wiechlina wiotka, kostrzewa pstra i gnidosz Hacqueta. Do najrzadszych przedstawicieli flory należy okrzyn jeleni (symbol parku) i rogownica alpejska.
    Ssaki Babiej Góry to 38 gatunków. Spośród dużych drapieżników regularnie spotyka się niedźwiedzia, wilka i rysia. Występuje tu również darniówka tatrzańska.

    Najliczniejszą grupę kręgowców parku stanowią ptaki (ok. 120 gatunków, z tego ok. 80 gatunków jest lęgowych). Do najcenniejszych elementów awifauny należą kuraki: bardzo liczny jarząbek, zasiedlający przede wszystkim regiel dolny, głuszec i cietrzew.
    W masywie Babiej Góry stwierdzono dotąd 1372 gatunki chrząszczy, 176 gatunków błónkówek, 160 równoskrzydłych, 92 gatunków chruścików, pająki (118 gatunków), ślimaki ok. 60 gatunków

    Copyright © MUWIT.pl    O portalu |  autorzy |